• شنبه ۱۸ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۵ - ۰۰:۵۲
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 952-9387-5
  • خبرنگار : 15212
  • منبع خبر : ----

یک کارشناس مسائل جهان اسلام:

مشهد ٢٠١٧ مقوله‌ای حقوقی که درگیر مسئولیت‌ناپذیری نهادهاست

یک پژوهشگر و کارشناس مسائل جهان اسلام گفت:  میزبانی مشهد از پایتختی فرهنگی جهان اسلام در سال 2017، برخلاف مقوله "مشهد پايتخت معنوي ايران" كه يك مسئله صرفا عاطفي و اجتماعي است ، یک مسئله برخوردار از بار حقوقی قلمداد می‌شود.

بهمن دهستاني در گفت‌و‌گو با خبرنگار فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)-منطقه خراسان با حضور در دفتر این خبرگزاری در خصوص میزبانی مشهد از رویداد پایتخت فرهنگ اسلامی در سال 2017  ضمن بيان اين مطلب افزود: مصطلح "مشهد پایتخت معنوی ایران"، هيچ مسئولیت و بار حقوقي براي هيچ ارگان و مجموعه‌اي در پي ندارد و تنها يك لقب معنوي است، ولي مشهد ٢٠١٧ يك مسئولیت بین المللی است که توسط نهادهای ذیربط همچون آیسسکو و دیگر مراکز اسلامی و حتی افکار عمومی خارج از ایران از مشهد مطالبه خواهد شد و مورد انتظار است.

وی ادامه داد : براي اين میزبانی جمهوري اسلامي ايران درخواست رسمی ارائه کرد و نامزد شد و مطابق با فرایندهای مصوب در آیسسکو پرونده ای برای آن تشكيل و مستندات لازم ضمیمه شد و مورد بررسي قرار گرفت و نهایتا با موافقت نمایندگان کشورهای اسلامی در سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی کشورهای اسلامی یعنی آیسسکو، مشهد به عنوان پايتخت فرهنگ اسلامی در سال 2017  برگزیده شده است لذا مشهد ٢٠١٧ و اين ميزباني يك مسئولیت فرهنگي و حقوقي برای ما است و در عين حال پدیده پيچيده ای هم نيست و اينكه ابهامات زيادي پيرامون آن مطرح می شود شاید به اين علت باشد كه ما نگاه و شناخت صحیح و کاملی از محيط های پیرامونی در جهان اسلام و نیز فرآيندها و ظرفیت های سازمان های بين المللي نداريم.

مسئول سابق دفتر مطالعات مشهد ٢٠١٧ در آستان قدس رضوی اظهار كرد: مساله مشهد ٢٠١٧ هنوز با ابهامات و حتی شبهات و بدبینی های متعددی در میان مسئولین مطرح و تلقی می شود و سبک مواجهه ما با این رویداد به نوعی كاستي‌ها و عقب ماندگي‌های ما را در برخورد با ظرفیت های بین المللی آشکار ساخت و در واقع يك وزن كشي خوب بود! زیرا فهمیدیم نه تنها شناخت لازم از سازمان های بین المللی مانند آيسسكو و ظرفيت‌ها و امكانات آن را برای استفاده به نفع خود نداریم بلکه متأسفانه همت و افق کوتاهی نیز در بهره مندی از فرصت های کم نظیر بین المللی به سود انقلاب اسلامی و ایران و تشیع داریم و از نوعی خودبسندگی و جهان زیست محدود رنج می بریم.

دهستاني عنوان داشت: سال ٢٠٠٤ سازمان تربيتي، علمی و فرهنگی كشورهاي اسلامي (آيسسكو)، تصميم گرفت كه در اجلاس وزرای فرهنگ كشورهاي عضو در الجزاير، پايتخت های فرهنگ اسلامی را در شهرهای جهان اسلام تعیین و مصوب كند که چنین اقدامات و ابتکاراتی منحصر به آیسسکو نیست و بسیاری از نهادهای بین المللی به آن اهتمام دارند به عنوان مثال اتحادیه اروپا یا اتحادیه عرب هم هر ساله شهری را به عنوان پایتخت فرهنگی خود انتخاب می کنند.وي اضافه كرد: اولين شهري كه به عنوان پايتخت فرهنگي جهان اسلام انتخاب شد مكه مكرمه در سال ٢٠٠٥ بود و بعد از آن هرساله ٣ شهر اسلامی در سه منطقه عربي، آسيايي و آفریقایی برای این موضوع انتخاب می شوند که غالبا یک شهر که از قدمت یا امکانات و تکاپوی بیشتری برخوردار است وضعیت محوری را پیدا می کند و دو شهر دیگر به نوعی تحت الشعاع قرار گرفته و حالت اقماری به خود می گیرند.

اين پژوهشگر مسائل جهان اسلام عنوان كرد: از سال ٢٠٠٥ تا امروز هم شهرهایی که از لحاظ عمق تاريخي و غنای فرهنگي متمايز بوده و توانسته اند این تمایز را معرفی کنند درخشیده و محوريت یافته اند و مشهد نیز از چنین شاخصه هایی به راحتی برخوردار است و از میان شهرهای ایرانی و شیعی پیش از مشهد، دو شهر اصفهان در سال ٢٠٠٦ و نجف اشرف در سال 2012 میزبان این رویداد بوده اند.

مسئول سابق دفتر مطالعات مشهد ٢٠١٧ در آستان قدس رضوی ادامه داد: نكته بسیارحائز اهمیت و قابل توجه اين است كه تا سال ٢٠٢٥ که فهرست پایتخت های فرهنگ اسلامی تعیین و بسته شده است، هيچ شهر ايراني یا شيعي غير از مشهدالرضا در آن نيست. قبل از ما اصفهان و نجف بنا به اذعان خودشان  در اين میزبانی چندان کامیاب نبوده اند، اصفهان نتوانست آنطور که از نصف جهان انتظار می رفت بدرخشد اما نجف توانست يكسري كارهاي محدود را انجام دهد كه البته آن هم با برخي حواشي همراه شد و مثلا در رسانه های عربی عنوان گردید که بودجه نجف اشرف برای میزبانی از پايتخت فرهنگ اسلامي در سال ٢٠١٢ از اين شهر گرفته شد وصرف بغداد به عنوان پايتخت فرهنگي جهان عرب گردیده است یا اینکه برخی عوامل وابسته به سعودي در کم اعتنایی به نجف در این مسئله نقش داشته اند.

وي گفت: تمام كشورهايي كه به زعم خود حرفي براي گفتن در عرصه بين الملل دارند و به دنبال بسط نفوذ خود هستند نه تنها برای استفاده حداکثری از چنین رویدادهایی اقدام می کنند که حتی برای تصاحب مناصب بين‌المللي به جهت جلب چنین فرصت هایی به سود خود برنامه‌ريزي مي‌كنند. اکنون می بینیم که دبیرکلی سازمان همکاری های اسلامی و نیز سازمان آیسسکو در اختیار سعودی است و پیش از این دراختیار کشور ترکیه بود.

اين كارشناس مسائل جهان اسلام خاطر نشان كرد: خبر شاید خوب اين باشد كه اعلام شد سه وزير لایحه‌ای را در خصوص مشهد 2017 تهیه کرده اند تا در جلسه هيأت دولت مطرح شود و اين اهتمام می تواند حرکتی جدی در اين رابطه باشد. به هر حال رویدادهای بین المللی هنگامی كه نصيب كشورها مي‌شود به طور طبيعي انتظار می رود به تقويت زيرساخت‌های موجود شهرها و كشورهاي ميزبان نیز منجر شود.

مسئول سابق  دفتر مطالعات مشهد ٢٠١٧ در آستان قدس رضوی يادآور شد: معمولا و به دلایل مختلف رویدادهای مهم بین المللی کمتر در اختیار ایران قرار می گیرد اما وقتي چنين فرصت روشن و معتبری در اختيار ما قرار گرفته است باید موجب رشد و تقويت زيرساخت‌های مشهد شود و اگر ارگان‌ها و نهادهاي ما بتوانند به تعهدي كه خود در این رابطه بيان مي‌كنند به خوبی عمل کنند جاي تشكر دارد اما نمي‌توان صرفا به تحقق تکالیف سازمان ها اکتفا کرد.
استفاده از ظرفیت‌های غیررسمی و نخبگانی ضروری است

دهستانی با  اشاره به وضعيت آمادگی فعلی مشهد برای این میزبانی تاكيد كرد: در اين فرصت بسیار كم بايد به سراغ ظرفيت‌هاي غير رسمي و نخبگانی كه كانون‌هاي جوشان فكر و فرهنگ و تربيت و حرف‌هاي تازه و جذابیت های ما هستند برويم زیرا  آن چيزي كه نهایتا رهاورد ما و قابل عرضه به جهان اسلام در سال ٢٠١٧ است و مايه درخشندگي خواهد بود همين ظرفيت‌ها است و در حقيقت ايده‌ها و حرف‌هاي تازه و راه حل‌هاي ما برای جهان اسلام در همين جا نهفته است اما اين سخن به معناي رفع مسئوليت از ارگان‌ها نيست و قطعا آستان قدس رضوی، استانداری و شهردای مشهد مسئوليت های مهمی در این زمینه دارد.

وي  افزود: اعلام شده كه قرار است درسال ٢٠١٧ هفته‌هاي فرهنگ مشهد را در برخی كشورهای دیگر برگزار كنيم که اين يكي از اشتباه‌ترين كارها است زیرا «التقاء فرهنگي» يكي از مهترين انتظارات از شهرهايي است كه پايتخت فرهنگي مي شوند و اين التقاء فرهنگي و منافعی که از آن دنبال می شود با حضور نخبگان و شخصیت ها و شهروندان کشورهای مختلف اسلامی در همان شهر میزبان تحقق می یابد و هنر این است که ما بتوانیم اقشار مختلف را از جهان اسلام به مشهد بیاوریم و بکشانیم به همین دلیل برگزاري مراسماتی در دیگر کشورها با برپایی غرفه و نمایشگاه مسير درستي نبوده یا لااقل از اولویت برخوردار نیست.

اين پژوهشگر مسائل جهان اسلام با تأکید بر مسئله التقاء فرهنگي میان مسلمانان در بستر مشهد اضافه كرد: مشكل ما اين است كه نمی‌دانيم چگونه التقاء فرهنگي را در حوزه های گوناگون شكل دهيم و به شدت دچار ضعف در ایده و مدل هستیم در حالی که تجارب شهرهای موفق در منطقه غرب آسیا و خاورمیانه می تواند به ما کمک کند.
بهمن دهستانی در ادامه بیان داشت: با توجه به فرصت بسیار اندک تا آغاز نوبت میزبانی مشهد اميدي به تكميل زير ساخت‌های لازم توسط ارگان های ملی، استانی و محلی در مشهد نیست و عملا این بخش های خصوصی هستند که حجم بالايي از ميزباني گردشگران و زائران بين‌المللي و خارجي مشهد را پوشش می‌دهند لذا می توان به توسعه روزافزون هتل ها، بازارها و مراکز تفریحی در مشهد به چشم یک فرصت هم نگریست.

این پژوهشگر در ادامه گفت: حقیر نمی گویم اين توسعه سخت افزاری و زیرساخت های مرتبط آفت و آسیب فرهنگي ندارد، اما بايد نقاط قوت و ضرورت های آن را هم نگریست زیرا اين امکانات است که ماندگاری بیشتر زائران و گردشگران را سبب می شود. اکنون برخی آمارها از ميانگين 18 روز ماندگاري زائر و گردشگرخارجي در مشهد خبر می دهند و اين خيلي مهم است و باید پرسید خدمات و سرویس های لازم در این دوره ماندگاری بیشتر از چه ناحیه ای فراهم می شود؟ مسلما استانداري و شهرداري در خدماتی مانند تميزي شهر مشهد و زيباسازي و امثال آن نقش جدی دارند اما به نظر می رسد فعلا بیشترین سهم مربوط به بخش‌هاي خصوصي و غير رسمي باشد.

دهستاني در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: در حوزه ارتباطات نخبگان با مراكز و نهادهاي تصميم گير و رسمي در استان و شهر در شرايط خوبي به سر نمي‌بريم و اين فاصله ها به شدت ما را در چند سال گذشته ضعيف كرده است اما مسير مسدود نيست و ظرفيت‌هاي نخبگاني ما ظرفيت‌هاي جوشاني است که خود می تواند مستقلا وارد اثرگذاری و برنامه ریزی برای مشهد 2017 شود.

وي متذكر شد: التقاء و تبادل فرهنگی گسترده با جهان اسلام در بستر مشهد از شاخص های موفقیت در میزبانی از پایتختی فرهنگ اسلامی در سال 2017 است. حضور و دیدار با کسانی که خود به شوق زیارت حضرت رضا علیه السلام به سوی مشهد می شتابند در عین اهمیت، امتیازی برای ما به عنوان یک اقدام و فعالیت مخصوص مشهد 2017 محسوب نمی شود. مهم آن است که بتوانیم اقشار و نخبگان کمتر متوجه به ایران و انقلاب و تشیع را به مشهد جلب کنیم.

مشهد 2017  فرصتی برای مقابله با ایران هراسی و شیعه هراسی

اين كارشناس مسائل جهان اسلام عنوان كرد: ما در مشهد به عنوان يك شهر ايراني و شيعي شرايط متفاوتي  با ساير شهرها در دیگر کشورهای اسلامی داریم زیرا سایر کشورهای اسلامی همچون ما در معرض امواج گسترده هراس افکنی و نفرت پراکنی از ناحیه دشمنان و بدخواهان نیستند و لذا نباید دلخوش کرد که اگر فلان شهر اسلامی تکاپوی زیادی برای میزبانی از این رویداد نداشته است پس ما هم می توانیم آن را دست کم بگیریم.

دهستاني اضافه كرد: در اين چند سال گذشته و بعد از خیزش های مشهور به بیداری اسلامی و بهار عربی دشمنان انقلاب و ايران و تشيع تلاش کردند نوعی حصر فرهنگي برای ممانعت از الهام بخشي کشور و لطمه و ضربه به ارزشهای نظام در سطح منطقه به وجود آورند به همين علت بايد براي بی اثر کردن امواج گسترده ایران هراسی و شیعه هراسی بهترین استفاده را از مشهد 2017 به عمل آورد.و در این راستا تعیین شفاف مصاديق اقدام نیز ضروری است تا دقیقا روشن شود قرار است چه ابتکاراتی صورت پذیرد.

وي يادآور شد: ایده ها و ابتکارات فراوانی می توان تجمیع نمود. موارد زیادی برای دیده، شنیده و خوانده شدن از مشهدالرضا برای جهان اسلام وجود دارد. حتی یک مقوله کاملا درون شيعي و درون محلي با رعايت و طراحی پيوست‌های لازم می تواند بصورت شایسته ای در جهان اسلام طرح و عرضه شود و بر این اساس تأسیس و فراهم آوردن رسانه های حرفه ای به زبان های مختلف جهان اسلام را باید در اولویت هر اقدامی قرار داد.

عدم مسئولیت‌پذیری نهادها جدی است

مسئول سابق دفتر مطالعات مشهد ٢٠١٧ در آستان قدس رضوی اظهار كرد: ما در مشهد با عدم مسئوليت پذيري مواجه هستيم و با توجه به عملکردها در این رابطه تا امروز اگر واقعا نهاد يا ارگاني قصد پیشگام شدن و زير بار مسئوليت رفتن برای مشهد ٢٠١٧ را داشت طبعا شرایط و وضعیت متفاوت و عدم سردرگمی فعلی را شاهد بودیم.

دهستاني عنوان كرد: بعید است تا ژانويه ٢٠١٧ هم كه اين رويداد آغاز می‌شود حرکتی جدی و در تراز مطلوب و برخودار از شاخص های بالا در مشهد و توسط مجموعه های ذیربط مشهد رخ دهد اما باید اميدوار بود و از ارگان‌هاي مرتبط مطالبه کرد تا مسئوليت‌پذير باشند و احیانا به اقدامات صوری و قشری اکتفا نکنند.

وي تصريح كرد: واقعيت اين است كه در حوزه رسمي بيشترين انتظار و توقع از آستان قدس رضوي و در كنار آن شهرداري مشهد است و در سطوح غیررسمی و نخبگانی، حوزه علمیه مشهد و دانشگاه فردوسی سهیم هستند.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: