• یکشنبه ۲۵ تیر ماه، ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۴
  • دسته بندی : شهرستان‌ها
  • کد خبر : 964-13090-5
  • منبع خبر : ----
  • چاپ

به مناسبت روز طب سنتی؛

طب سنتی؛ ظرفیتی که مغفول مانده است

بدون شک خراسان از قدیم یکی از مراکز علمی و فرهنگی جهان بوده به‌طوری‌که می‌توان ابن ابی صادق شاگرد بوعلی و جرجانی شاگرد ابن ابی صادق که کتاب بی‌نظیری دارد را سندی بر این ادعا دانست.

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، به‌رغم اینکه خراسان بزرگ اقلیم فوق‌العاده و کم‌نظیری در باب کشت انواع گیاهان دارویی دارد اما متأسفانه اصلاً به این موضوع توجه نمی‌شود، درصورتی‌که بر اساس نظر برخی کارشناسان اگر به صنعت کشت گیاهان دارویی و فراوریان توجه شود درآمدی بیش از نقت می‌تواند داشته باشد
همیشه و از گذشته تا حال در تمامی آیین‌ها و مذهب‌های مختلف طب یکی از اولین نیازهای بشر بوده به‌طوری‌که از گذشته در تمدن‌های مختلف اولین چیزی که جابجا می‌شود طب است.

طب سنتی در جهان سیر خاص خود را داشته به‌طوری‌که اگر منشاء علوم را انبیاء بدانیم از بنی‌اسرائیل آغاز شده و حضرت داود و سلیمان خواص برخی گیاهان را جمع‌آوری می‌کردند و اطلاعی از خواص آن‌ها داشتند، سپس این طب دوره‌ای طی می‌کند و به‌مرور به تمدن یونان و سپس تمدن روم منتقل می‌شود.

با ورود طب از تمدن رومی از یک‌سو و طب هندی از دیگر سو به ایران شاهد شکل‌گیری دانشگاه بزرگ جندی‌شاپور هستیم و بعدها در تمدن اسلامی یکی از اولین کتاب‌ها فردوس الحکمه به‌عنوان اولین کتاب‌ طب سنتی که حاوی طب هندی و رومی و همه یافته‌های جدید زمان خود بود به چاپ می‌رسد.

به‌رغم اینکه طب سنتی وقتی وارد تمدن اسلامی می‌شود به حیات خود ادامه می‌دهد اما در این تمدن برخی از مطالب تأیید و برخی رد می‌شود. در کاربرد و استفاده‌ها این سیر ادامه داشته تا به اواخر دوره اسلامی که دوره اندلوس بوده می‌رسد و توسط اطبایی که در اندلوس بودند به تمدن اروپایی منتقل می‌شود.

از کتاب قانون بوعلی سینا می‌توان به‌عنوان اولین آثار اسلامی نام برد که به زبان لاتین در اروپا ترجمه شده است. این روند ادامه می‌یابد تا اینکه به یافته‌های امروزی می‌رسیم و به مرور با رفتن به سمت طب شیمی و از استفاده گیاهان و طبیعت فاصله می‌گیریم و از این گنجینه ارزشمند به‌نوعی غافل می‌شویم.

در همین رابطه یکی از پژوهشگران و اساتید طب سنتی و اسلامی در دانشگاه فردوسی مشهد در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تعریفی از طب سنتی گفت: تمامی راه‌ها و روش‌های گذشتگان که در راستای حفظ سلامتی و درمان بیماری‌ها انجام می‌شد را طب سنتی می‌گویند.

مهدیار علامی از طب سنتی به عنوان یک میراث ماندگار برای بشر نام برد و افزود: تجربیاتی که امروزه از گذشته به ما رسیده شامل مواردی هست که نیازمند پالایش بر اساس یافته‌های جدید، دقت نظرها و مطالب علمی به‌روز است.

وی با اشاره به اینکه به‌تمامی آنچه در طب و کتب طب سنتی آمده نه می‌توان اعتماد کرد و یا همه آن را به کار برد، اظهار کرد: بر اساس آنچه در سطح جامعه دیده می‌شود و چاپ کتاب‌های متعدد کتب طب قدیم نشان می‌دهد استقبال از این علم به نسبت گذشته بیشتر شده است.

این پژوهشگر طب سنتی و اسلامی در دانشگاه فردوسی با بیان اینکه چون بسیاری از مردم در طب سنتی برای درمان بیماری‌های خود جواب‌های مثبتی گرفته‌اند و به دلیل هزینه‌های بسیار پایین به سراغ این طب رفته‌اند، بیان کرد: اکنون 99.5 درصد جامعه آگاهی درستی از طب سنتی ندارند.

وی با اعلام اینکه امروزه برخی افراد وقتی برای درمان به عطاری‌ها مراجعه می‌کنند دلیل اینکه فروشندگان از اطلاعات پزشکی کاملی برخوردار نیستند در درمان خود با مشکل مواجه می‌شوند، افزود: شاید عطاری‌ها یکی از محل‌های عرضه گیاهان دارویی باشند اما کسی که مشغله عطاری دارد قطعأ اطلاعات پزشکی و کاملی ندارد.

علامی با اشاره به اینکه در قدیم طبابت شغل حکما و فلاسفه بوده است، گفت: به‌رغم اینکه در طب امروزی برای هر نوع سرماخوردگی یک قرص تجویز می‌کنند اما در طب قدیم معتقد بودند ابتدا باید شرایط، حالات و روحیه فرد موردبررسی قرار گیرد سپس درمان آغاز و گیاه و داروی خاص تجویز شود.

وی با بیان اینکه متأسفانه امروزه عطاری‌ها به دلیل نداشتن علم لازم به هر کس یک‌گونه دارو را تجویز می‌کنند به‌طوری‌که این شیوه درمان منطبق بر طب قدیم نیست و شیوه‌ای امروزی است، بیان کرد: این نوع تجویزها موجب شده کسانی که برای درمان به عطاری‌ها مراجعه می‌کنند وقتی ببینند بهبود پیدا نکرده‌اند از رفتن به سمت طب سنتی دلسرد شوند.

این پژوهشگر طب سنتی با اعلام اینکه مسئولان عطاری‌ها اغلب داروهایی را تجویز می‌کنند که صرفا در کتاب‌های مختلف خوانده‌اند و از تحقیقات جدید شناختی ندارند، افزود: برخی گیاهان دارویی جز سموم بوده و برای هر مریضی نباید تجویز شود.

وی با بیان اینکه هرچند اکنون عطاری‌ها با بسیاری از علوم پزشکی آشنا نبود و تنها توان خرید و فروش گیاهان را دارند، اما اکنون برای اغلب بیماری‌ها یک نوع گیاه را تجویز می‌کنند، عنوان کرد: اگر به‌عنوان مثال نعناع برای دل درد خوب باشد عطاری‌ها برای همه کسانی که این بیماری را دارند این گیاه را تجویز می‌کنند درصورتی‌که بسیار اشتباه است.

علامی با اشاره به اینکه در داروهای گیاهی همیشه ماده مؤثره با مجموعه‌ای از ترکیبات شیمیایی قرار گرفته‌اند، افزود: در طب نوین مواد مؤثره را استخراج و به صورت شیمیایی تولید می‌کنند که این‌گونه خالص‌سازی‌ها عوارض دارویی را بالا برده و موجب شود ترکیباتی که به همراه ترکیب مؤثره در گیاه وجود دارد جلوی عوارض دارویی را بگیرد.

علامی عنوان کرد: اگر در برخی کشورها مثل آلمان به این شیوه روی آورده‌اند به‌طوری‌که بیش از 70 درصد داروهایشان گیاهی است چون می‌خواهند جلوی عوارض دارویی گرفته شود و اگر مشکلی از معده رفع می‌شود سایر نقاط بدن دچار مشکل نشود.

وی با اشاره به اینکه طب سنتی به بهبود حال مریض به‌خصوص کیفیت زندگی بسیار توجه دارد، بیان کرد: توجه به کیفیت زندگی بیماران در پزشکی امروز بسیار مغفول مانده است.

این پژوهشگر طب سنتی با اعلام اینکه در طب قدیم و طب سنتی معتقد بودند اگر به حالت عمومی فرد توجه شود بسیاری از مشکلات دیگر مرتفع خواهد شد، عنوان کرد: به‌رغم اینکه گیاهان دارویی حاوی موادی هستند که در درمان برخی بیماری‌ها تأثیر دارند اما این بدان معنا نیست که همه گیاهان خاصیت دارویی دارند.

وی با بیان اینکه برخی گیاهان در میزان مصرف شدت و ضعف دارند، گفت: زمانی در علوم مختلف ارتقاء اتفاق می‌افتد که ابتدا دانش‌های قبلی و درک و فهم خود را در این خصوص بالابرده سپس داشته‌های گذشته‌ و یافته‌های جدید را به آن ضمیمه کنیم و مجدد بر اساس این یافته‌ها و تجربه‌های گذشته دست به تحقیقات و یافته‌های جدید بزنیم.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه اگر بخواهیم در ارتقاء تب سنتی تنها به خواندن کتاب بوعلی و الحاوی زکریا اکتفا کنیم کاملاً اشتباه است، افزود: باید براساس درکی که از طبیعت داریم دارو تولید کرده و برنامه غذایی تعیین کنیم.

وی در ادامه ارائه برنامه غذایی دقیق بر دارو را در اولویت دانست و عنوان کرد: بیشتر حکما در قدیم تلاش می‌کردند ابتدا با اصلاح روش‌های غذایی بیمار را بهبود دهند سپس به سمت تجویز داروهای ساده و سپس ترکیبی بروند.

علامی با بیان اینکه در طب سنتی به نشانه‌های بالینی افراد بسیار توجه می‌شده است، گفت: به‌رغم اینکه در طب امروزی به این موضوع توجه می‌شود اما باید توان پزشکان به حدی باشد که اگر در مکانی قرار گرفتند که هیچ وسیله‌ای در دسترس نداشتند بتواند به‌راحتی بیماری را تشخیص دهند.

وی با اشاره به اینکه هرچند ابزار می‌تواند به کمک طبیب بیاید اما طبیب نباید وابسته به ابزار باشد، بیان کرد: وقتی پزشک بتواند با توجه به نشانه‌های بالینی بیماری را تشخیص دهد دیگر نیازی نیست انجام آزمایش‌های مختلف و هزینه‌های بالا را بر بیماران تحمیل کنند.

این پژوهشگر طب سنتی با بیان اینکه ایران جزء آخرین کشورهاست که به طب سنتی خود در نظام سلامت توجه کرده است، افزود: اکنون چینی‌ها و هندی‌ها نسبت به فرایند طب قدیم خودشان بسیار از ما جلوتر هستند.

وی با اعلام اینکه چند سالی بیش نیست که رشته‌ای به نام طب سنتی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود، گفت: بدون شک اگر طبیب سنتی اطلاعات و علم فیزیولوژی، آناتومی و سم‌شناسی را نداند تجویزهای خطر سازی خواهد داشت.

علامی با اشاره به اینکه برخی طب سنتی که اکنون در دانشگاه‌ها آموزش داده می‌شود را فرع تب عمومی می‌دانند، اظهار کرد: بدون شک طب سنتی ایران می‌تواند پیشرفت فوق‌العاده‌ای در جهان به وجود بیاورد.

وی با بیان اینکه امروزه در ژنتیک بحثی وجود دارد به نام پرسنال مدیکال که براساس آن نمی‌شود به همه یک‌گونه دارو تجویز کرد، بلکه باید داروها متناسب با ویژگی‌های هر فرد داده شود، گفت: این روش همانند طب قدیم است.

این استاد دانشگاه با اعلام اینکه می‌توان در تحقیقات جدید از طب قدیم استفاده کرد، اظهار کرد: بدون شک می‌توان تحقیقات جدیدی را بر اساس دانش‌های قدیم تعریف کرد که مطابق با علوم روز دنیا باشد.

وی با اشاره به اینکه با این روش می‌توان حرف‌های جدیدی زد که مطابق علوم روز و قابل‌پذیرش در سطح دنیا باشد، بیان کرد: به‌رغم اینکه برخی معتقدند تمام علومی که جدید به دست آمده بی‌فایده بوده اما برخی می‌گویند تمامی علوم قدیم بی‌خود بوده و باید از علوم روز استفاده شود درصورتی‌که هر دو نظریه اشتباه است.

علامی با بیان اینکه برخی برای منافع خود مخالف ترویج طب سنتی در جامعه هستند، افزود: به جهت اینکه در طب سنتی مصرف داروهای شیمیایی کاهش می‌یابد به همین خاطر بسیاری با ترویج این طب مخالفت می‌کنند.

وی با اشاره به اینکه برخی حتی یک کتاب در خصوص طب سنتی نخوانده و یک آزمایش انجام نداده‌ اما مدام با این علم مخالفت می‌کنند، بیان کرد: برخی که این علم را اثبات و یا نهی می‌کنند اما هیچ شناخت و علمی از طب سنتی ندارند.

این پژوهشگر طب سنتی و اسلامی با اعلام اینکه اگر بتوانیم ارتباطی بین طب سنتی و رشته‌های مختلف علمی به وجود بیاوریم می‌توان این پیوند را به آثار بسیار مفیدی در جامعه برای حفظ سلامتی مردم تبدیل کرد، افزود: در جنبه‌های مختلف علمی، پژوهشی و اقتصادی می‌توان استفاده‌های بسیاری از طب سنتی کرد.

انتهای پیام