• چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۸
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 962-6887-5
  • خبرنگار : 15011
  • منبع خبر : ----

جایگاه اهل بیت(ع) در صلوات خاصه ماه شعبان

یک مدرس جامعه المصطفی العالمیه گفت: یکی از خصوصیات مهم سه ماه رجب، شعبان و رمضان، بهره‌مندی از گنجینه دعاهای ماثور بسیار عمیق و زیبایی است که در این ماهها وارد شده است.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمد علی مروی در گفت‌وگو با ایسنا- منطقه خراسان، ضمن بیان این مطلب اظهار کرد: دعاهای ماثور از اهل بیت همانند قرآن  سه ویژگی دارند؛ اول آنکه ظاهر و متنی زیبا و دلنشینی دارند دوم آنکه معارفی بلند و باطنی گرانقدر دارند که باعث معرفت افزایی می‌شود و سوم آنکه همنشینی با این متون باعث تقرب به ذات الهی می‌شود.

وی ادامه داد: از غرر این دعاها دو دعای مناجات شعبانیه و صلوات خاصه این ماه است که زیبایی و بلندی معارف موجود در این دعاها خارق العاده است و به تعبیر حضرت امام خمینی نشانه عصمت و امامت اهل بیت است. به عنوان تبرک چند جمله از صلوات خاصه این ماه را مورد توجه قرار می دهیم.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْفُلْكِ الْجَارِيَةِ فِي اللُّجَجِ الْغَامِرَةِ يَأْمَنُ مَنْ رَكِبَهَا وَ يَغْرَقُ مَنْ تَرَكَهَا

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه تصریح کرد: این صلوات از امام ساجدین حضرت زین العابدین(ع) نقل شده است. اولین جمله این دعا با صلوات بر پیامبر رحمت و اهل بیت ایشان شروع می شود .اینکه چرا دعاها با صلوات آغاز شده است می‌تواند به چند دلیل باشد.

مروی افزود: اول آنکه ، یکی از اعمال بسیار شریف و سفارش شده ماه شعبان که بسیار ساده است همین ذکر صلوات است . چنانکه درروایت آمده یک صلوات در ماه شعبان برابر است با ده صلوات در غیر ماه شعبان .

وی خاطرنشان کرد: چون صلوات بهترین شکل اظهار ارادت و محبت به ساحت پیامبر و اهل بیت ایشان و نشانه محبت به حبیب خداست؛ باعث تقرب به خدا و رسول خدا می‌شود. از صلوات، در روایات به عنوان «برترین اعمال» یاد شده است چرا که صلوات عملی است که خداوند و فرشتگان هم انجام می‌دهند: «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا» (سوره: الاحزاب آیه: 56)

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه اضافه کرد: نکته دوم آن است که محفوف بودن دعاها به صلوات بر طبق روایات باعث نزدیک شدن آنها به اجابت می شود. در روایاتی از امام جعفر صادق(ع) روایت شده است که وقتی بنده‌ای صلوات می فرستد هر دعایی که بعد آن بکند مستجاب می شود زیرا خداوند بخشنده‌تر از آن است که بعضی را رد نماید وبعضی را مستجاب بگرداند.

این پژوهشگر دینی اظهار کرد: نکته سوم آن است که یکی از راه‌های شناختن دعای ماثور از غیر آن و یا حداقل یک قرینه قطعی بر ماثور بودن یک دعا همراه بودن آن با صلوات است.

وی گفت: اما در بین دعاهای ماثور و رسیده از اهل بیت می توان گفت ذکر صلوات در دعاهای امام سجاد بیشتر ازهمه است. به بیان دیگر ذکر صلوات یکی از ویژگی‌های خاص دعاهای امام سجاد(ع) شده است.این ویژگی در دعاهای صحیفه سجادیه  هم دیده می شود که مدام ذکر صلوات تکرار می‌شود.

مروی ادامه داد: مسلما علت اصلی توجه امام سجاد(ع) به صلوات، همان ادله عام است که گذشت اما می‌توان گفت سعی و تلاش خلفای جور بنی امیه و بنی مروان در به فراموشی سپردن اهل بیت پیامبر(ص) و بریدن پیوند میان پیامبر(ص) و اهل بیت و دور کردن مردم از آنها نیز، می تواند یکی از علل توجه امام سجاد به ذکر صلوات باشد. در واقع امام سجاد که در شرایط بسیار سخت و خفقان شدید پس از واقعه کربلا زندگی می‌کردند و به صورت مستقیم امکان نشر معارف دینی و دفاع از اندیشه‌ها و مبانی فکری مذهب اهل بیت(ع) را نداشتند در قالب دعا سعی در دفاع از حریم اهل بیت داشتند و به همین جهت با ذکر مکرر صلوات مردم را به مقام و جایگاه مهم اهل بیت توجه می دادند و این نکته را به مردم یادآور می‌شدند که محبت پیامبر(ص) بدون محبت اهل بیت(ع) معنا ندارد.

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه خاطرنشان کرد: اما در ادامه دعا و در فراز دوم آن امام سجاد(ع) مردم را یک گام به معرفت اهل بیت نزدیک‌تر می‌کنند و جایگاه واقعی اهل بیت در جامعه را نشان می‌دهند. ایشان می فرمایند مثل اهل بیت در میان مردم همانند کشتی است که در دریاهای طوفانی مامن و پناهگاه مردم است. الفلک الجاریة فی اللجج الغامرة. برای فهم این فراز از دعا بد نیست که به روایتی از مرحوم شیخ صدوق اشاره کنیم . در توحید صدوق آمده است که فردی نزد حضرت آمد و گفت من از بحث‌های متکلمان در مورد خدا خسته شده‌ام خدا را به گونه‌ای توصیف کن که بفهمم، حضرت او را به یک تجربه شخصی‌اش در زندگی حین غرق شدن در کشتی ارجاع دادند، که آن کسی که حین غرق و انقطاع اسباب به او توسل جستی او همان خداست.«الله هوالذی یتاله الیه عند الحوائج و الشدائد کل مخلوق عند انقطاع الرجاء من کل منه هو دونه و تقطع الاسباب من جمیع ما سواه.

وی اضافه کرد: در روایات تاکید شده است که انسان سالک می بایست در این دنیا حالت غریق داشته باشد و بر فقر خود واقف باشد در غیر این صورت مبتلای به شرک می شود. حالت غریق یعنی کسی که در اوج نیاز، همه اسباب از کار افتاده است و ازهمه تکیه گاه ها منقطع گردیده است. این توجه مقدمه درک حضور خداوند و رسیدن به مقام اخلاص است:«اذا رکبوا فی الفلک دعوا الله مخلصین له الدین فلما نجاهم الی البر اذا هم یشرکون» (العنکبوت، ۵۶).

این پژوهشگر دینی عنوان کرد: در واقع اهل بیت نیز دارای همین مقام بوده و برای مردم حکم کشتی نجات را دارند و شرط نجات و رسیدن به ساحل امن و سوار شدن بر کشتی نجات اهل بیت ع هم رسیدن به همان کمال معرفت و شناخت واقعی آنان است. یعنی اگر ما به درستی مقام و جایگاه اهل بیت را در نظام تکوین و تشریع جهان شناخته باشیم می توانیم به نجات امیدوار باشیم. این امر مختص به ما هم نیست و در همه اقوام و حتی در بین پیامبران بزرگ الهی هم بوده است چنانکه در روایات آمده است که کشتی نوح که خودش کشتی نجات بود انگاه به سلامت و آرامش رسید که ناخدای آن به مقام حقیقی اهل بیت(ع) آگاه شد و متوسل گردید.

المتقدم لهم مارق؛ پيش افتاده از آنها از دين خارج است.

حجت‌الاسلام مروی اظهار کرد: نکته مهم دیگر آن است که علاوه بر شناخت و معرفت به اهل بیت همراهی مدام و همیشگی نیز در رساندن انسان به مقصود شرط اصلی است . و این مساله مهم ترین بخش صلوات خاصه ماه شعبان است .در این فراز از صلوات خاصه امام سجاد(ع) در سه جمله منشور همراهی با اهل بیت را بیان می‌فرمایند. ایشان مدعیان همراهی با اهل بیت را به سه گروه تقسیم می کنند گروه اول کسانی هستند که با تصور اینکه فهم و درک آنها برتر از اهل بیت(ع) است در دینداری خود دچار افراط و تندروی هستند یعنی علی رغم آنکه حکم دین و اهل بیت را در مساله‌ای می‌دانند اما آن را نادیده گرفته و به خیال خود اجتهاد کرده و حکمی مخالف آن ارائه می دهند.

وی ادامه داد: در صدر اسلام از این گونه اجتهادات در مقابل نص اوامر پیامبر ص و حضرت علی(ع) به وفور می توان پیدا کرد. تقبیح کنندگان صلح حدیبیه و نهروانیان از مصادیق بارز این تفکر هستند. و این جریان همچنان در تاریخ اسلام فراوان بوده و همیشه با تندروی های خود ضربات مهلکی بر پیکره جامعه اسلامی وارد کرده اند.این گروه در واقع خروج کنندگان بر امام جامعه و خارج از دین اسلام هستند.

المتاخر عنهم ذاهق. عقب مانده از آنان نابود است

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه خاطرنشان کرد: گروه دوم در کلام حضرت سجاد(ع) کسانی هستند که از کاروان هدایت پیامبر و اهل بیت عقب مانده و با کندی و سستی راه تفریط و کوتاهی در انجام فرایض و اوامر اهل بیت را پیموده اند.این دسته نیز همیشه با تنها گذاشتن امام جامعه اسلامی و عدم همراهی با او آسیب های جدی بر پیکره آن وارد می کنند. عدم همراهی به موقع در بسیاری از صحنه های حساس تاریخ اسلام باعث انحرافات و یا از دست رفتن فرصت های طلایی شده است که گاهی غیر قابل جبران بوده است. این هردو گروه از نظر امام علی ع مصادیق انسانهای جاهل هستند. قَالَ عليه السلام لَا يُرَى الْجَاهِلُ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً.

ديده نمى شود نادان مگر آنكه تندرو است (از حدّ و اندازه خود مى گذرد) يا كند رو (بحدّ و اندازه خود نمى رسد).

وی افزود: آیین تربیتی دین اسلام انسانها را به اعتدال در هر امری فرا می خواند و مجموعه قوانین و مقررات و آداب دینی به گونه ای است که انسان متعادل تربیت شوند. خدای متعال امت اسلامی را امتی متعادل معرفی می‌کند و نمونه‌ای را که این امت باید خود را با او تطبیق دهد و در پی او رود، پیامبر اکرم(ص) معرفی می‌نماید.

وَ کَدلکَ جَعَلناکُمْ اُمَةً وَسطاً لِتَکُونُوا شُهَداء عَلَی النّاسِ وَ یَکُونَ الرَّسُولَ عَلَیکُمْ الشَهیداً، (بقره – آیه 143)

امت میانه یعنی امتی که در هیچ امری از امور، خواه نظری و خواه عملی، افراط و تفریط نمی‌کند و همه برنامه‌هایش در حدّ اعتدال است.

وَ اللازِمُ لَهُمْ لاحِقٌ و همراه آنان ملحق به حق است.

مروی گفت: اما تنها گروه نجات یافته و مصداق واقعی همراهی با اهل بیت کسانی هستند که همیشه همراه و در کنار اهل بیت پا در جای پای آنها گذاشته و نه بر آنها مقدم می شوند و نه از آنها عقب می‌مانند. این گروه همان رستگاران در قرآن هستند که قرآن درباره آنها می‌فرماید: فَالَّذِینَ ءَامَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنزِلَ مَعَهُ أُولَئک هُمُ الْمُفْلِحُونَ(اعراف 157)  آنها که به او ایمان آوردند و حمایتش کردند و یاریش نمودند و از نوری که با او نازل شده پیروی کردند آنان رستگارانند.

اللهم صل علی محمد و آل محمد الکهف الحصین

وی ادامه داد: ویژگی دیگری که در این صلوات برای اهل بیت نقل شده است کهف بودن آنان است . کهف عبارت است از غار بزرگی که پناهگاه باشد. در بسیاری از روایات و دعاها بر خدای سبحان اطلاق کهف شده است. مثلا در گفتگوی موسی کلیم با خداوند آمده است که فرمود : با موسی ! ... انا ذوالفضل العظیم و کهف الخاطئین  .

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه اظهار کرد: در این قسمت از صلوات شعبانیه به اهل بیت ع هم کهف اطلاق و آنان  به غاری تشبیه شده اند که پناهگاه مردم است . امام علی(ع) در معرفی خویش می فرماید : انا علم الهدی و کهف التقی : من علم هدایت و پناه پرواپیشگی هستم.  

این پژوهشگر دینی اضافه کرد: در روایتى از حضرت امام صادق(ع) مى‏خوانیم که حضرت فرمود: «نحن کهف لمن التجأ الینا؛ ما پناهگاهیم براى هرکس که به ما پناه آورد».

چون اهل بیت مامن حکمت و عدلند همگی کهف محمود و ممدوح الهی هستند .

وی خاطرنشان کرد: البته باید به این نکته توجه داشت که ذات اقدس خداوند پناهگاه اصلی و ذاتی است در حالی که دیگران پناهگاه عرضی و تبعی هستند و در پناه دادن به پناه جویان، مظهر مامن بودن ذات اقدس الهی شمرده می‌شوند.

این مدرس جامعه المصطفی العالمیه افزود: رو آوردن به کهف اهل بیت و وارد شدن در حصین حصین آن مشروط به دوری از بتهای ظاهری و باطنی است. دروازه دژ توحید که حصن الهی است کلمه توحید است که با برزبان آوردن آن انسان از اسارت بتهای ظاهری و عبادت بتهای چوبی و سنگی رهایی می یابد و به قلمرو دین اسلام وارد می شود اما وارد شدن به حصن الهی و تکامل اسلام به ایمان تنها با قبولی ولایت اهل بیت ع است . آنچه که در روایت وارد شده است که : ولایه علی ابن ابی طاب حصنی. ناظر به اشتراط توحید به ولایت است که در حدیث معروف سلسله الذهب نیز به آن اشاره شده است. بنابراین برای ورود به کهف الهی باید با همراهی ولایت اهل بیت وارد شد تا از شر طاغوتها و فرعونهای زمان در امان ماند.

مروی گفت: امیدورام که همه ما در پرتو دعاهای معرفت بخش ،مخصوصا صلوات خاصه ماه شعبان به کمال معرفت مقام اهل بیت دست پیدا کرده و در پناه حصن حصین و کهف امن اهل بیت از همه شرور در امان باشیم .

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: