• دوشنبه ۸ آبان ماه، ۱۳۹۶ - ۰۰:۰۶
  • دسته بندی : علمی و آموزشی
  • کد خبر : 968-5886-5
  • خبرنگار : 15214
  • منبع خبر : ----

گزارش ایسنا از«روابط استاد و دانشجو»در دانشگاه‌های خارج کشور

زمانی که دانشجویی به‌تازگی با فضای دانشگاهی آشنا شده است، شاید تصور چگونگی برقراری ارتباط با استاد سخت و نامفهوم باشد؛ با توجه به اینکه کیفیت رابطه استاد و دانشجو بر کیفیت پژوهش پایان‌نامه تأثیر می‌گذارد، لذا شایسته است که دانشجو به‌عنوان ذینفع اصلی این رابطه، از تمام تلاش و ذکاوت خود برای مدیریت بهتر این رابطه استفاده کند.

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، تعاملات و روابط بین دانشجویان و استادان یکی از مهم‌ترین عرصه‌های ساختار اجتماعی علم به شمار می‌آید.دانشجویان از بدو ورود به دانشگاه با چالش‌های متعددی برای سازگار شدن با محیط و سازوکارهای دانشگاه مواجه هستند و در این میان با توجه به تصوراتی که براساس تجربیات تلخ و شیرین فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های مختلف از روابط با اساتید دارند، چگونگی و کیفیت برقراری ارتباط با استاد، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برای آنان برخوردار است.

سنت‌های دانشگاهی در دانشگاه‌ها و رشته‌های مختلف، متفاوت است؛ همچنین روابط استاد و دانشجو در رشته‌های مختلف علوم پایه با رشته‌های علوم اجتماعی می‌تواند بسیار متفاوت باشد. هر دانشگاهی درنتیجه سال‌ها فعالیت دارای یک سنت نسبتاً جاافتاده است که ممکن است قدری متفاوت از سایر دانشگاه‌ها باشد. 
خبرگزاری ایسنا در این گزارش، نحوه ارتباط استاد و دانشجو در دانشگاه‌های خارج کشور را طی گفت‌‌وگو با افرادی که زمانی به‌عنوان دانشجو در دانشگاه‌های خارجی تحصیل می‌کردند و امروز نقش استاد را در دانشگاه بر عهده دارند را مورد بررسی قرار داده است.

بررسی روابط استاد و دانشجو در دانشگاه شفیلد انگلستان

دکتر بهداد علیزاده، عضو گروه مهندسی فضای سبز و باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد که در دانشگاه شفیلد انگلستان تحصیل کرده است، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان، در خصوص رابطه عاطفی بین استاد و دانشجو در دانشگاه‌های این کشور، اظهار می‌کند: روابط بین دانشجو و استاد در زمینه‌های مختلف در این دانشگاه دوستانه است. اساتید با القاب مورد خطاب قرار نمی‌گیرند که باعث صمیمیت بین استاد و دانشجو می‌شود و این صمیمت به‌اندازه‌ای است که می‌توانند کارهای مختلف را با هماهنگی هم انجام دهند. به‌عنوان‌مثال استاد در جشن تولد خود، دانشجویان را هم دعوت می‌کند و این یک اصل است که در هر سال تعدادی از دانشجویان خود را به خانه دعوت ‌کند.

استاد در درجه اول دوست دانشجو است

وی افزود: نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم این است که این دانشجویان با همین فرهنگ رشد کرده‌اند، یعنی پیش‌زمینه‌ای از دوران دبستان، راهنمایی و دبیرستان دارند، بنابراین زمانی که استاد آن‌ها را دعوت می‌کند و یا استاد را با نام کوچک صدا می‌زنند، حرمت‌ها شکسته نمی‌شود و استاد در درجه اول دوست دانشجویان است، ولی از این دوستی سوءاستفاده نمی‌شود.


عضو گروه مهندسی فضای سبز و باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: در دانشگاه شفیلد انگلستان زمانی که استاد برای یک دانشجو اختصاص می‌دهد، هفته‌ای حداقل یک ساعت است و این برای دانشجو مقطع دکتری است. بعد از پایان جلسه صحبت‌ها صورت جلسه می‌شود و برای استاد و دانشجو و دانشگاه ایمیل می‌شود. اگر در انتها دانشجو ادعا کند که استاد برای من وقت نگذاشته است، تمام این گزارشات بررسی می‌شود و استاد هم می‌تواند ادعا کند که در جلساتی برای دانشجو می‌گذارم، شرکت نمی‌کند که این هم از طریق صورت جلسات پیگیری می‌شود و در دانشگاه دانشجو وکیل مدافع دارد و در جلسات شکایاتی که ممکن است پیش بیاید از دانشجو به صورت قانونی دفاع می‌کند.


علیزاده عنوان کرد: زمانی که خود در جلسه اول با استادم صحبت و ایشان را پروفسور خطاب می‌کردم، به من می‌گفتند که مرا با اسم کوچک صدا بزنید و باعث شد که من به استادم خیلی نزدیک شوم و تداوم این دوستی حائز اهمیت است در همان‌جا کسانی بودند که رابطه علمی و کاریشان با استاد به هم می‌خورد و تعدادی تا پایان دوره تحصیل و بعد از آن رابطه خوبی با استاد خود داشتند. 

رابطه استاد و دانشجو هیچ‌گاه وارد مسائل غیرحرفه‌ای نمی‌شود

وی با بیان اینکه رابطه بین استاد و دانشجو بسیار حرفه‌ای است و هیچ‌گاه وارد مسائل غیرحرفه‌ای نمی‌شوند. تاکید کرد: برای شکل‌گیری این رابطه اساتید هم آموزش دیده‌اند، به‌طوری‌که وقتی دانشجویی از چین به انگلستان می‌رود، استاد می‌تواند رابطه‌ای به‌خوبی رابطه‌ای که با دانشجو انگلیسی دارد، برقرار کند؛ و دانشجو چینی هیچ‌گونه تفاوتی را در رابطه استاد با خود و دانشجو انگلیسی حس نکند، چون اگر حس کند که استاد بین او و دانشجو انگلیسی تفاوت قائل می‌شود، استاد تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرد و از طرف دانشگاه بازخواست می‌شود.


این مدرس گروه مهندسی فضای سبز و باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: در انگلستان استاد برای خودش استاد است و این تصور که چون استاد است، قدرت زیادی دارد و می‌تواند از رانت‌های مختلف استفاده کند، اشتباه است و در کشورهای دیگری مانند آمریکا و کانادا هم استاد قدرت خاصی ندارد؛ اما در آلمان معمولا اساتید را با القاب مختلف خطاب می‌کنند و این القاب برای آن‌ها مهم است. دانشجویان و اساتید برای ایجاد چنین رابطه‌ای باید آموزش ببیند که استاد فرد متفاوتی نیست و لازم نیست پرستیده شوند. معلمان و مدیران در مدارس باید رابطه صمیمی با دانش‌آموزان خود داشته باشند تا اینگونه روابط را از همان سن آموزش ببینند. 

علیزاده افزود: افتخار در آنجا این است که تعداد دانشجویان بیشتری از کشورهای مختلف در آن دانشگاه تحصیل می‌کنند و در رتبه‌بندی دانشگاه‌ها موثر است به تنوع دانشجو در خود کشور  اهمیت می‌دهند. اگر قرار باشد دانشگاهی از چندین کشور دانشجو بپذیرد، باید دارای سازمانی وسیع باشد که دانشجو را جذب و تمام امکانات را در اختیار او قرار دهد.

بررسی ارتباط استاد و دانشجو در دانشگاه‌های استرالیا

دكتر فرج‌الله شهرياري، استاد ژنتیک و اصلاح نباتات دانشگاه فردوسی مشهد که دوران دانشجویی خود را در استرالیا گذرانده‌ است، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان، بیان کرد: با توجه به اینکه اساتید در دانشگاه استرالیا معمولا از لحاظ مالی تامین هستند و بخش‌های مختلف کشور اعم از صنعت، کشاورزی و ... هزینه تحقیقات را برای رفع مشکلاتشان می‌پردازد، باعث می‌شود که استاد دغدغه‌ای جز کار با دانشجوی خود و رفع آن مشکل نداشته باشد که این امر موجب ایجاد رابطه‌ای حرفه‌ای و دوستانه بین استاد و دانشجو می‌شود. 

وی ادامه داد: چون من بورسیه دولت ایران در استرالیا بودم، هزینه‌ای که دولت قرار بود برای من واریز کند، چند ماه تاخیر پیدا کرد و زمانی که استاد من از این موضوع مطلع شد، از من گلایه داشت که چرا مشکلت را با من در میان نگذاشتی و در آن مدت از من حمایت کرد، زیرا شاهد فعالیت‌های مطلوب من در دانشگاه بود.

استاد ژنتیک و اصلاح نباتات دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: رابطه کاری استاد و دانشجو در دانشگاه‌های استرالیا قوی است و دانشجو برای آنکه مقاله خود را به سرانجام برساند، دفعات زیادی با استاد خود ملاقات می‌کند و برای انجام پروژه حتی اگر لازم باشد، استاد و دانشجو با یکدیگر تحقیق میدانی انجام می‌دهند و در نهایت خلاهای جامعه را پر می‌کنند. گاهی هم برای آنکه ارزش دانشجو خود را بالا ببرند جلسات مهم و رسمی را از دانشجویان می‌خواهند که برگزار و اداره کنند.

رابطه صمیمی استاد و دانشجو در استرالیا یک فرهنگ محسوب می‌شود

شهریاری درخصوص فرهنگ رابطه استاد و دانشجو، اظهار کرد: در استرالیا از زمان دبستان رابطه خوبی بین معلم و دانش‌آموز وجود دارد و این رابطه در دانشگاه بین استاد و دانشجو نیز برقرار بوده و تبدیل به یک فرهنگ شده است و صدا کردن یکدیگر به اسم کوچک و شرکت در مهمانی‌ها یک‌جور صمیمیت بین استاد و دانشجو ایجاد می‌کند.

رابطه استاد و دانشجو در هلند

دکتر علیرضا سیفی، عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد که مدتی از تحصیل خود را در هلند سپری کرده‌اند در گفت‌وگو با ایسنا، عنوان کرد: جهت افزایش صمیمیت بین استاد راهنما و دانشجویان زیر نظر وی، معمولا گردهمایی‌هایی توسط استاد راهنما سازماندهی می‌شود که در آن دانشجویان به همراه خانواده خود در فضایی غیرکاری با هم معاشرت داشته باشند. نکته مهم این است که در هر حال برقراری ارتباط عاطفی با دانشجوی جنس مخالف ناپسند است، مگر در مواردی که به دلیل ازدواج چنین روابطی لاجرم شکل می‌گیرد. به‌طورکلی در نگاه یک استاد دانشجوی پسر و دختر تفاوتی ندارد و به همین نحو برای دانشجو نیز اساتید زن و مرد یکسان هستند.

وی در خصوص نحوه ارزشیابی و تداوم رابطه استاد و دانشجو، عنوان کرد: در کنار همه حمایت های استاد از دانشجو، در هر دو جنبه آموزشی و پژوهشی ارزیابی با جدیت انجام می‌شود و چنانچه دانشجویی کیفیت مناسب را نداشته باشد، بدون اغماض و ارفاق ارزیابی مناسبی دریافت نخواهد کرد. نکته مهم این است که هدف این است که آموخته‌های دانشجو مورد ارزیابی قرار گیرد و نه نقاط ضعف و ناتوانی‌های وی.

حمایت استاد از دانشجو پس از پایان تحصیل ادامه دارد

عضو هیئت‌علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه نقش استاد راهنما در هدایت و کمک به ارتقای دانشجو بعد از فارغ‌التحصیلی نیز ادامه دارد، اضافه کرد: این حمایت با اهدا توصیه‌نامه به دانشجو برای یافتن موقعیت کاری انجام می‌شود. نکته مهم این است که در این توصیه‌نامه‌ها باصداقت تنظیم می‌شود و استاد به‌هیچ‌عنوان اعتبار علمی خود را خدشه‌دار نمی‌کند.

سیفی خاطرنشان کرد: رابطه استاد و دانشجو به‌گونه‌ای است که دانشجو می‌تواند به استاد راهنمای خود کاملا اطمینان داشته باشد و مشکلات کاری و غیر کاری خود را صادقانه با وی مطرح کرده و از وی کمک بگیرد. در عین حال دانشجو در کمال امانت‌داری زیر نظر استاد راهنما فعالیت می‌کند؛ برای مثال برای برقراری ارتباطات علمی با سایر محققین، استفاده از امکانات پژوهشی و انتشار نتایج پژوهشی، هماهنگی‌های لازم با استاد راهنما و اخذ مجوز از وی را به عمل می‌آورد.

وی ادامه داد: در هلند دانشجویان دکترا حقوق دریافت می‌کنند به‌صورت بورس از دولت هلند، بورس از کشور مبدا برای دانشجویان خارجی، اعتبار پژوهشی استاد راهنما، لذا تا حد زیادی دانشجو در طول دوره تحصیل نگرانی برای تامین معاش ندارد. با این حال استاد راهنما خود را موظف می‌داند که در رفع کاستی‌های احتمالی به دانشجو کمک کند. استاد بر این باور است که دانشجو فقط زمانی موفق به تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده خواهد بود و در نتیجه آن پروژه استاد را به خوبی به سرانجام خواهد رساند که دغدغه ای جز درس و کار پژوهشی نداشته باشد.

استادیار دانشگاه فردوسی مشهد عنوان کرد: استاد راهنما با برگزاری جلسات معین و منظم در طول هفته فعالیت‌های انجام شده دانشجو را به دقت بررسی می‌کند. دانشجو موظف است که کل فعالیت‌های انجام شده را مستند و کامل برای استاد تشریح کند. التزام به برگزاری منظم و پیوسته در زمان تعیین شده بسیار مهم است. دانشجو موظف است که اهداف تعریف شده برای یک بازه زمانی مشخص را در همان بازه زمانی محقق کند که تمرین بسیار مهمی برای توانمندسازی دانشجو جهت برنامه ریزی دقیق برای فعالیت در یک چارچوب زمانی مشخص است.

سیفی افزود: جلسات همفکری بین استاد و دانشجو جلساتی برای تبادل دوطرفه اطلاعات است نه جلسات کسب تکلیف دانشجو از استاد. موضوعات به طور جدی، بدون در نظر گرفتن اینکه چه کسی دانشجو و چه کسی استاد است، برگزار می‌شود و چنانچه ایده دانشجو منطقی‌تر باشد نتیجه‌گیری این خواهد شد که مسیر حرکت بر همان اساس تعریف شود. این جلسات معمولا دور یک میزگرد انجام می‌شود که در آن جایگاه خاصی برای استاد و دانشجو از قبل تعیین نمی‌شود.

گزارش از بهنام غلامی، خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: