• یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۷ - ۱۲:۵۱
  • دسته بندی : سياسی
  • کد خبر : 972-10185-5
  • خبرنگار : 15286
  • منبع خبر : ----

یک استاد دانشگاه با اشاره به آینده برجام:

نباید از اروپا توقع غیر واقع‌بینانه داشته باشیم

استادیار دانشگاه فردوسی گفت: طور کلی سیاست دیپلماتیک ایران یک سیاست منطقی، معتدل و عقلانی است اما نکته‌ای به عنوان سوی دیگر این ماجرا مطرح است این است که نبایستی توقع غیر واقع‌بینانه از اروپایی‌ها داشته باشیم، یعنی ممکن است که نتوانند راهی از پیش ببرند و بایستی خود را برای این شرایط آماده کنیم.

سید احمد فاطمی‌نژاد در گفت‌وگوبا ایسنا- منطقه خراسان، با اشاره به خروج آمریکا از برجام و سخنان رئیس جمهور در واکنش به این موضوع اظهار کرد: منظور آقای روحانی از حفظ منافع ایران توسط اتحادیه اروپا، انجام یکسری مذاکرات با آمریکا و کسب تخفیفاتی است، به طور مثال پیشتر آمریکا سقفی برای مبادلات تجاری با ایران تعیین کرده‌بود.

وی ادامه داد: این‌ها البته خیلی روشن نیست و این گزینه‌ها بایستی در چند هفته آتی بررسی شود و چند هفته‌ای که ایران برای اتخاذ تصمیم تعیین کرده بیشتر برای مذاکره با اروپا جهت دریافت چنین امتیازاتی است و یا اینکه چگونه می‌توان این توافق را حفظ کرد. 

استادیار دانشگاه فردوسی در خصوص شدت اعمال تحریم‌های جدید آمریکا عنوان کرد: تحریم‌هایی که علیه ایران صورت گرفته می‌توان مانند گذشته بوده و یا اینکه حتی از شدت بیشتری برخوردار باشد، چون آقای ترامپ در سخنرانی خود بیان کرد که علاوه بر تحریم‌های ابتدایی یک‌سری تحریم‌های ثانویه به معنی تحریم شرکت‌ها و کشور‌هایی که با ایران مبادلات تجاری انجام خواهند داد. 

وی افزود: این وضعیت را می‌تواند به اندازه گذشته بغرنج سازد، تفاوت فعلی تنها به لحاظ قانونی و اعتبار بین‌المللی تحریم‌های جدید که ناشی از خروج آمریکا از برجام است، مانند گذشته نباشد، چراکه اوباما با سیاست‌های چندجانبه‌گرایانه‌ای که در پیش گرفته‌بود همه کشورها اعم از اروپا، چین و روسیه را علیه ایران متحد کرده‌بود، ممکن است این شرایط فعلی به ایران فرصت تنفس بدهد.

فاطمی‌نژاد با اشاره به آینده حل مناقشات از طریق مذاکره پس از خروج آمریکا از برجام تصریح کرد: رویکردی که بین مفسران و تحلیل‌گران روابط بین‌الملل وجود دارد مبنی بر این است که فرجام برجام از اعتبار مذاکرات برای حل مناقشات کاسته شود. این بحث قابل اعتناست اما با توجه به جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل و با توجه به توانایی در قاعده‌سازی و قاعده‌مندی آمریکا در رابطه دوجانبه و چند‌جانبه با قدرت‌ها و کشورها، علی‌رغم اینکه آمریکا به لحاظ قانونی نقض قانون آشکار انجام داده است اما می‌تواند از شرایط به خوبی عبور کرده و رفتار خود را قانونی و مشروع جلوه دهد و به احتمال زیاد پذیرفته شود.

وی اضافه کرد: یعنی کشورهایی که  با مسائلی مشابه مسائل ایران مواجه هستند دوباره به سمت مذاکره با آمریکا خواهند رفت. شاهد مثال این بحث تمام سال‌های پس از پایان جنگ جهانی دوم است که  در موارد متعدد پیمان‌شکنی‌های فراوان و رفتارهای مداخله‌جویانه داشته است ولی تمام این‌ها در وجهه بین‌المللی آمریکا که در سظح جهانی پذیرفته شده‌ خدشه‌ای وارد نکرده‌است. این به توانایی آمریکا در قاعده‌سازی و رژیم‌سازی بین‌المللی که همه این‌ها کمک می‌کند که آمریکا برای خود تولید مشروعیت کند، حتی رفتارهایی که خلاف عرف و موازین بین‌المللی باشد.

عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مطرح کرد: هر احتمالی در انتخابات آمریکا وجود دارد اما افزایش قیمت نفت الزاما برای آمریکا نکته‌ای منفی نیست، چرا که آمریکا خود صاحب صنعت نفت است و افزایش قیمت نفت برای صنعت نفت آمریکا مفید است چرا که هزینه استخراج نفت در آمریکا نسبتا بالا است و می‌تواند صرفه اقتصادی داشته باشد.

وی ادامه داد: منظر بعدی که باید به آن توجه داشته باشیم این است که در انتخابات آمریکا فاکتورهای بسیاری را باید در نظر داشته باشیم، از قبل این فاکتور‌ها مسئله اوضاع داخلی آمریکاست و مسائل خارجی کم‌اهمیت‌تر است و از سویی رویکرد ایران در داخل آمریکا چندان قدرت مانور ندارد، گزارش‌هایی که در طی عمر دولت ترامپ منتشر شده نشان از عملکرد مناسب ترامپ در سیاست داخلی داشته‌است. از جمله این موارد که رشد اشتغال و اقتصادی خوب بوده و همه این‌ها فاکتورهای مناسبی برای ترامپ است، هرچند از الان نمی‌توان در این زمینه پیش‌بینی کرد.

فاطمی‌نژاد در خصوص اظهارات اخیر آقای روحانی تاکید کرد: این که بگوییم آمریکا یک مزاحم بوده که از توافق خارج شده است، بایستی قبول کنیم که حتی اگر آمریکا یک مزاحم بوده؛ در عوض آن یک مزاحم قوی بوده که نبود آن در برجام بسیار موثر است، کما اینکه همراهی غیر دقیق آمریکا با برجام سب شده که برجام به اهداف خود دست پیدا نکند. الآن که آمریکا تصمیم به خروج گرفته ناکامی‌های برجام را تشدید خواهد کرد.

 وی افزود: شاید اعلام این بحث از نظر تبلیغاتی مثبت باشد اما در واقعیت خروج آمریکا از توافق بسیار تاثیرگذار خواهد بود، باید واکنش خود را با گزینه‌هایی که با همین شدت خروج آمریکا از برجام است نشان دهیم و بگوییم ما نیز گزینه‌هایی داریم، از جمله این گزینه‌ها می‌توان به خروج ایران از برجام اشاره کرد، البته نه با عجله بلکه پس از بررسی‎هایی که در هفته‌های آینده صورت خواهد گرفت.

استادیار دانشگاه فردوسی تاکید کرد: این گزینه‌ها در شرایط فعلی عملیاتی‌تر و متوازن با اقدام فعلی آمریکا خواهد بود، وگرنه اگر بگوییم با هر شرایطی این توافق حفظ شود، چندان متناسب با اقدام آمریکا نخواهد بود.

عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به مخالفان مذاکره با آمریکا و اثبات دیدگاه آنان بیان کرد:  بایستی درنظر داشت که اقدام منطقی برای یک سیاستمدار این است که تمام گزینه‌های پیش رو را امتحان کند و این رفتار دولت روحانی اشتباه نبوده است. درست است که شرایط فعلی دیدگاه مخالفان برجام را تایید می‌کند که آمریکا قابل اعتماد نیست، ولی در عالم سیاست، سیاستمدار بایستی تمام گزینه‌های ممکن را بررسی کند. اینکه پیشاپیش گزینه‌ها را رد و خود را خلع سلاح کنیم چندان اقدام مناسبی نیست.
 
وی ادامه داد: ضمن اینکه بایستی توجه داشت که انتخاب مسیر مذاکره دستاورد‌های فراوانی برای ایران داشته به رغم اینکه آنچه انتظار داشته‌ایم کسب نشده است. 

فاطمی‌نژاد مطرح کرد: به طور مثال فضا مثبتی که در چند سال گذشته در جامعه ایجاد شده است و یا کاهش یافتن محدودیت‌های مالی از جمله این موارد است. روشن است که پیش از مذاکرات فروش نفت ایران به واسطه تحریم‌ها با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده است. ثبات نسبی اقتصادی ایجاد شده در کشور نیز ناشی از مذاکرات و برجام بوده است. 

این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: نبایستی در حال حاضر به این مسئله پرداخت که آرمانی که از برجام داشته‌ایم محقق شده و یا نه، در نظربگیریم که اگر برجام نبود چه اتفاقاتی رخ می‌داد و احتمالا سرنوشتی مشابه ونزوئلا در انتظار ما بوده است و تضمینی در رخ ندادن این مسئله وجود نداشته است. 

فاطمی‌نژاد با اشاره به اثرات مثبت خروج آمریکا از برجام بیان کرد:  اثبات شدن این دیدگاه که آمریکا بدعهد است برای جمهوری اسلامی مفید خواهد بود، چرا که امروز گروه‌های گسترده‌ای با ایران هم‌دیدگاه هستند که آمریکا در پی براندازی نظام و مداخله در کشور است. امروز که با وجود همه مذاکرات و هزینه‌ها باز هم آمریکا بدعهدی و پیمان‌شکنی کرده است برای ایران مشروعیت‌ساز خواهد بود و این امر کارکرد بزرگی برای ایران خواهد داشت، چرا که دیگر نمی‌توان گفت که ایراد از ما بوده که با آمریکا مذاکره نکردیم. مذاکرات در بالاترین سطح صورت گرفت، معاهده‌ی متقنی انعقاد یافت و شورای امنیت سازمان ملل این معاهده را تایید کرده است، اما آمریکا باز هم از این معاهده خارج شده است.
 
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی با اشاره به اثرات خروج ترامپ از برجام بر منطقه اظهار کرد: رویه سطحی مسئله منطقه پس از خروج آمریکا به این شکل است که اوضاع منطقه بدتر و نه وخیم‌تر به معنا جنگ خواهد شد.

وی تصریح کرد: ولی از منظر دیگر شاید خروج آمریکا از برجام به ثبات منطقه کمک کند، از آن منظر که کشورهایی مثل عربستان، کویت، بحرین، امارات و ... که نگران افزایش قدرت و افزایش هژمونی ایران در نتیجه گشایش‌های برجام که سبب نزدیکی ایران به آمریکا خواهد شد، شاید اکنون خیالی آسوده‌تر داشته باشند و از سخت‌گیری‌ها و دشمنی‌ها با ایران دست بردارند. این‌ها اگر ترسشان از افزایش قدرت ایران کنار برود، شاید دیگر از حل و فصل مسائل منطقه استقبال کنند.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: