• جمعه ۱۵ تیر ماه، ۱۳۹۷ - ۰۱:۳۶
  • دسته بندی : سياسی
  • کد خبر : 974-5985-5
  • خبرنگار : 15090
  • منبع خبر : ----

در گفت‌وگو با استاد علوم سیاسی دانشگاه مطرح شد

دورنمای دیدار ترامپ و پوتین برای ایران

دیدار آتی روسای جمهور امریکا و روسیه بر سر سوریه و حضور ایران در آن قرار است به زودی برگزار شود.

مهدی نجف زاده در گفت و گو با ایسنا- منطقه خراسان، با اشاره به دیدار پیش روی رئیس جمهور امریکا و رئیس جمهور روسیه در خصوص سوریه، درباره جایگاه ایران در رایزنی های آن ها اظهار کرد: روسیه به ایران و سوریه نگاه ایدئولوژیک ندارد و بیشتر از آن به عنوان ابزاری برای تاثیرگذاری بر ایالات متحده امریکا استفاده می کند ولی متاسفانه گاهی اینگونه احساس می شود که سیاست خارجی ایران در مورد سوریه و حتی روسیه به سمت دیدگاه های ایدئولوژیک می رود. این به آن معنا خواهد بود که دست کشیدن از ایران و سوریه برای روس ها خیلی ساده تر تمام خواهد شد.

وی ادامه داد: در واقع اگر در این دیدار پیش رو، روس ها بتوانند به توافقی برسند که بخشی از فشارهای زیادی که امریکا بر آن ها وارد کرده، تلطیف شود، شک نکنید که رفتار روسیه در قبال ایران تغییر خواهد کرد چون به این موضوعات به عنوان کارت بازی نگاه می کند و مساله برای آن ها ایدئولوژیک و هویتی نیست. 

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی بیان کرد: اگر نوع نگاه ما به روسیه این باشد که این کشور به صورت همیشگی و دائمی درکنار ماست، به نظر می رسد، این دیدگاه اشتباه باشد. ایران نیز باید به همین شکل به ماجرا نگاه کند که روسیه دوست یا دشمن همیشگی آن نخواهد بود. در واقع ایران باید در یک پروسه امنیتی و سیاسی دوستان و دشمنان خویش را تعریف کند. به عنوان نمونه در حال حاضر ایران به نسبت 8 سال گذشته به شدت به اروپا نزدیک شده و بازار آن تحت تاثیر اروپا قرار گرفته است. بخشی از عصبانیت ترامپ نیز ناشی از همین است.

نزدیکی ایران به اروپا می تواند مانع شکل گیری ائتلاف جهانی برعلیه کشورمان شود

وی اضافه کرد: معنای این امر آن است که ما دشمنان و دوستان واقعی نداریم و باید قدرت بازیگری و چانه زنی خود را افزایش دهیم؛ درست همانطور که در قبال اروپا این فرایند را پیش می بریم. امروز که نوع روابط اروپا و و ایالات متحده امریکا نه بر سر ایران بلکه بر سر سیستم اقتصادی به مرحله متزلزلی رسیده و اروپایی ها قصد دارند که در برابر ترامپ تا جایی که ممکن است، ایستادگی کنند، ایران در حال نزدیک شدن به اروپاست که این سیاست بسیار خوبی است و می تواند شکل گیری ائتلاف جهانی برعلیه کشورمان را از سر آن دور کند.

نجف زاده با بیان اینکه ما در قبال سوریه و روسیه باید مساله را به همین شکل پیش برده و قدرت چانه زنی خویش را تقویت کنیم، گفت: باید قدرت وارد شدن به ترتیبات سیاسی امنیتی خویش را بیشتر کنیم که اگر زمانی روسیه پشت ما را خالی کرد، دست ما خالی نباشد. 

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی در پاسخ به این سوال که آیا روسیه و امریکا توان این را خواهند داشت که ایران را از سوریه خارج کنند، عنوان کرد: آقای ترامپ عزم خود را برای تغییر سیاست خارجی ایران جزم کرده است. بنابراین در آینده ایران باید بخشی از سیاست خود را در قبال سوریه و روسیه تغییر دهد. مساله کنونی مساله برجام نیست چون برجام یک موضوع اقتصادی بود و دست ایالات متحده از مواهب اقتصادی برجام خالی ماند؛ به همین جهت آقای ترامپ به سادگی از آن خارج شد.

نجف زاده تصریح کرد: منطق آقای ترامپ یک منطق اقتصادی است ولی در قبال سوریه، لبنان و یمن به واسطه اینکه متحدان استراتژیک امریکا یعنی عربستان و اسراییل هستند، کمی مساله هویتی به مساله اقتصادی گره خورده است؛ بنابراین آقای ترامپ عزم خویش را جمع کرده که ایران از بخشی از توانایی خویش عقب نشینی کند. این اتفاق هم در قبال یمن و هم در قابل سوریه خواهد افتاد.

وی تاکید کرد: توصیه ما به عناصر داخلی این است که هدف ما باید موفقیت دکتر روحانی باشد چون مساله اروپا تنها مساله ایران نیست بلکه به جاه طلبی های اقتصادی آقای ترامپ نیز ارتباط دارد و ما می توانیم از این کارت به نحو بسیاری مطلوبی برای حفظ منافع ملی خویش استفاده کنیم.

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی درباره اهداف سفر اخیر دکتر روحانی به اروپا اظهار کرد: بعد از خروج آقای ترامپ از برجام، صحنه شطرنج سیاست خارجی ایران تقریبا تغییر کرده و اروپایی ها اصرار به این دارند که نه به خاطر ایران بلکه از بخشی از تک روی های ایالات متحده به رهبری ترامپ جلوگیری کنند چون می دانند با ادامه این روند، رئیس جمهور امریکا از سازمان تجارت جهانی نیز خارج خواهد شد و حتی زمزمه هایی در مورد تحریم مالی سازمان ملل نیز از سوی وی وجود دارد. 

وی افزود: به همین جهت اروپایی ها به طور جد دنبال این هستند که در برابر تک روی های امریکا و احیای سیستم تک قطبی ایستادگی کنند. این امر با خروج ترامپ از برجام مصادف شد و اروپایی ها تلاش دارند از برجام به عنوان یک اهرم در برابر امریکایی ها استفاده کنند. با این حال اروپایی ها نگرانی هایی نیز دارند که بخشی از آن همان چیزی است که آقای ترامپ مطرح می کند؛ مساله موشکی و مسایل مربوط به سیاست های منطقه ای ایران در خاورمیانه از جمله همین مسایل است. 

نجف زاده خاطرنشان کرد: به همین جهت اروپا سعی می کند به نحوی شرایط را پیش برد که هم برجام حفظ شود تا اهرمی برای فشار بر علیه ایالات متحده امریکا باشد و در عین حال خواهان تلطیف بخشی از سیاست خارجی ایران نیز هستند، اروپایی‌ها در این سفر تلاش می کنند آقای روحانی را مجاب کنند که از این سیاست ها دست بردارد و بتوانند بهانه را از ترامپ بگیرند. همچنین با توجه به اینکه عربستان و اسراییل متحدان استراتژیک اروپایی ها هستند، اروپایی ها از این طریق می خواهند به این متحدان نیز اطمینان دهند که ایران سیاست خارجی خود را تلطیف کرده است. 

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی بیان کرد: نکته دیگر، این است که هم ایران و هم اتحادیه اروپا مایل هستند که از بخشی از آن تک روی های ایالات متحده خصوصا در مورد ایران جلوگیری کنند؛ بنابراین احتمالا اروپا به عنوان یک حد وسط هم قرار دارد تا به نوعی میانجی گری پنهانی را صورت دهد نه برای اینکه ایران وارد مذاکره با امریکا شود و یا اینکه ایران از برجام خارج شود و یا اینکه اروپا به همان شیوه امریکایی ها برجام را امضا کند بلکه می خواهند تند و تیزی آقای ترامپ را کاهش دهند و در عین حال بتوانند بخشی از رفتار سیاست خارجی ایران را به آن اصول دوازده گانه آقای پمپئو، وزیر خارجه امریکا، نزدیک کنند.

وی تصریح کرد: به نظر می رسد ما در یک مثلثی قرار داریم که به سفر آقای روحانی اهمیت زیادی می بخشد. ایران نیز در حال ارسال این پیام به اروپاست که باید در برابر تک روی های امریکا جدیت بیشتری به خرج دهند و تضمین های درازمدتی برای اینکه از پایبندی ایران به برجام شانه خالی نکنند نیز بدهند چون این احساس وجود دارد که اتحادیه اروپا در سیستم اقتصاد بین الملل به شدت تحت تاثیر اقتصاد امریکاست و توانایی ایستادگی در برابر فشارهای اقتصادی امریکا را نخواهد داشت. از این جهت نیز این سفر اهمیت داشت که بتوانند از اروپایی ها این تضمین را بگیرند که در میانه راه ایران را رها نکنند.

سیاست ایران در منطقه جنبه تدافعی دارد

نجف زاده با اشاره به سیاست های منطقه ای ایران گفت: دو رویکرد در این خصوص وجود دارد؛ یکی از این رویکردها این است که نگرانی های هیات حاکمه ایران در این خصوص ناشی از این است که ایران در شرایطی قرار گرفته که منطقه بسیار آشوب زاست و ممکن است مرزها ناامن شود و فروپاشی امنیتی خاورمیانه خصوصا در سوریه، عراق و یمن بتواند بر ایران نیز تاثیر گذارد. بنابراین به نظر من سیاست منطقه ای ایران جنبه تدافعی دارد.  

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی اضافه کرد: در واقع هیات حاکمه ایران به این نوع رفتار خویش در خاورمیانه که امریکایی ها آن را مداخله یا گسترش قلمرو می دانند، اینگونه نگاه نمی کنند و رویکرد این است که ایران به دنبال این است که بتواند یک کمربند امنیتی برای خویش ایجاد کند. به نظر من هم این درست بیان می شود که این عقب نشینی از سیاست های منطقه ای به واسطه اینکه محصور شدن ایران در مرزهای خود ناامنی را بیشتر می کند، نمی تواند صورت گیرد. در واقع ایران به دنبال استفاده از این اهرم است که این کمربند امنیتی دور خود را حفظ کند. 

وی تاکید کرد: با این حال صداهای دیگری هم در این مورد شنیده می شود و آن این است که هم امریکایی ها در مورد نقش ایران در خاورمیانه اغراق کرده اند و هم برخی از سخنان در داخل گفته می شود که بیشتر استفاده داخلی دارد؛ این سخنان اغراق گونه است. ایران آنطور که بخواهد هنوز قدرت تاثیرگذاری بر خاورمیانه را ندارد. به عنوان مثال گفته می شود ایران در لبنان، سوریه و یمن دست بالا را دارد ولی واقعیت این است که در یک سیستم امنیتی ایران هنوز در حال چانه زنی بوده و هیچ چیز صفر یا 100 مطلق نیست. 

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی اظهار کرد: بنابراین ایران وارد یک سیستم امنیتی شده تا قدرت چانه زنی خویش را افزایش دهد. از این لحاظ به نظر می رسد ایران در حال افزایش قدرت چانه زنی خویش است نه اینکه سیاست خود را تقویت کند. به طور کلی اگر امریکایی ها بتوانند به اروپایی ها در مورد ایران یک تضمین امنیتی دهند که ایران دچار ناامنی نخواهد شد، ایران می تواند در سیاست های منطقه ای خویش تغییراتی ایجاد کند و این تغییرات می تواند به نحوی باشد که هم اروپایی ها آن را بپسندند و هم آن نگاه بدبینانه به سیاست های منطقه ای ایران تلطیف شود.

نجف زاده عنوان کرد: در یک تحلیل نهایی به نظر می رسد ایران سعی می کند این ایده را به اروپایی ها منتقل کند که اگر تضمین امنیتی داده شود، ایران می تواند بخشی از سیاست های خویش را در خاورمیانه تلطیف کند و یا اثرگذاری آن را کاهش دهد.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: