• چهارشنبه ۱۴ آذر ماه، ۱۳۹۷ - ۰۰:۵۴
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 979-9614-5
  • خبرنگار : 15186
  • منبع خبر : ----

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی:

طرح جامع شهرها باید کنار گذاشته شوند/ ۸۰ درصد این طرح‌ها اجرایی نمی‌شود

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی گفت: طرح جامع را کم کم باید کنار بگذاریم زیرا جواب نمی‌دهد و هیچ کاری برای شهرها نمی‌کند.

به گزارش ایسنا-منطقه خراسان، ناصر براتی در همایش تخصصی اصول و کاربردهای برنامه ریزی راهبردی عملیاتی شهر و شهرداری که در نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: نه شهرداری‌ها، نه رهبری، نه دولت، نه مجلس و نه مردم از وضعیت شهرها راضی نیستند. متأسفانه با وجود این همه نارضایتی همچنان شرایط گذشته جاری است. 

وی ادامه داد: در حوزه شهرها هم از خودمان و هم از غرب عقب ماندیم.از خودمان عقب ماندیم زیرا شهرسازی ما با وجود تمام تنگناها و مشکلات که در در گذشته بوده نه‌تنها جزو افتخارات ایران بلکه جزو افتخارات بشری بوده اما درحال حاضر اینگونه نیست.شهرهایی که ما می‌سازیم شباهتی به شهرهای غربی توسعه یافته ندارند. کم کم ترکیه هم دارد از ما جلو می‌افتد.

در شهرسازی هم از گذشته خود و هم از استانداردهای روز عقبیم

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی یادآور شد: ما هم از گذشته خود عقب ماندیم هم هم به استانداردهای زمان حال دست نیافتیم درحالی که هزینه‌هایی که برای شهرها می‌کنیم دست کمی از اروپا ندارد و در برخی موارد هزینه ما بیشتر هم هست.

برانی با بیان اینکه «در شهرسازی امروز دنیا  کسی که مسئول شهر است همچون پدر خانواده برخورد می‌کند»، تصریح کرد: در کشورهای غربی شهرداری و شورا مثل پدر خانواده هستند؛ از زیر بار هیچ مسئولیتی شانه خالی نمی‌کنند و همه امور شهر به شهرداری و شورا برمی‌گردد. یک پدر هیچ‌گاه نمی‌گوید من فقط به فرزندم غذا می‌دهم و به سایر کارهای او کاری ندارم.نمی‌توان گفت شهرداری فقط مسئول آسفالت، روشنایی معابر، جمع‌آوری زباله و... است. اگر در زمینه قوانین خوبی نداریم، باید اصلاح شوند.

شهرداری مسئول تمام اتفاقات شهر است

وی عنوان کرد: طبق تحقیقات ۸۰ درصد مردم شهرداری را مسئول تمام اتفاقات شهر می‌دانند. با توجه به این موضوع و اینکه اگر قرار است مردم شهرداری را مقصر بدانند،  شهرداری‌ها باید روی وزارت کشور فشار بیاورند که قوانین را اصلاح کند تا شهرداری‌ها کارها را انجام دهند.در کشورهای پیشرفته همه امور تحت نظر شورا و شهرداری است. در کشور ما معلوم نیست داریم چه کار می‌کنیم. مردم شهرداری را مسئول می‌داند اما شهرداری مسئول نیست و وظایف دولتی به صورت بخشی انجام می‌شود. هر بخش کار خود را می‌کند و به بخش‌های دیگر کار ندارد. هر بخش که مدیریت قوی‌تر و نفوذ بیشتر و..  دارد، بهتر عمل می‌کند. بخشی نگری باعث می‌شود بخش‌ها با یکدیگر همکاری نکنند، تضاد داشته باشند و... . برخورد فضایی این است که نیازهای شهر را مشخص کنیم و هر دستگاه یک نیاز را رفع کند.

شهرهای ما در گذشته به‌شدت فاخر بودند

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی خاطر نشان کرد: در گذشته شهرهای ما به‌شدت فاخر بودند، درست عمل می‌کردند، موفق بودند و...   زیرا محلات کامل در اختیار مردم بود. مردم خودشان حمام، مسجد،زورخانه و... می‌ساختند و خودشان هم آنجا را اداره و نگهداری می‌کردند و مشکلی هم پیش نمی‌آمد.  مردم نسبت به محله تعصب و آن را دوست داشتند. امروز بسیاری از مردم حتی محله خود را هم نمی‌شناسند و ارتباط آنها با محله تقریبا هیچ است و فقط چند همسایه کنار خود و خیابان خود را می‌شناسند. مردم امروز نگران محله خود نیستند و نسبت به آن احساس مسئولیت نمی‌کنند و ‌ این موضوع آسیب‌های زیادی دارد.

طرح جامع شهرها از کجا آمده است؟

براتی یادآور شد: طرح جامع در واقع یک سری نقشه‌های راهبردی بوده که در اروپا برای بازسازی‌های بعد از جنگ به صورت اضطراری از آنها استفاده می‌کردند که کشور ویران زودتر بازسازی شود.از اوایل دهه۱۹۶۰  میلادی این پلن‌ها را کنار گذاشتند زیرا جواب نداده بود. شهر هزار مسئله دارد اما  طرح جامع فقط کالبد شهر را می‌دید. حالا ما این طرح را به ایران آورده‌ایم درحالی که نه جنگ داشتیم، نه اضطرار و نه... .ما این طرح را تبدیل به قانون کردیم و از آن استفاده کردیم در حالی که خود اروپا آن را کنار گذاشت. 

۸۰ درصد پیشنهادات طرح‌های جامع اجرایی نمی‌شود

وی افزود: در دهه ۷۰ دولت تحقیقی انجام داد که براساس آن مشخص شده بود ۸۰ درصد پیشنهادات طرح‌های جامع و تفصیلی اجرا نشده است. در طرح جامع هیچ هدف خاصی برای شهرها در نظر گرفته نمی‌شود و این طرح فقط یک هدف را دنبال می‌کند، آن هم تطبیق دادن کالبد شهر با استانداردها و سرانه هاست. مثلا می‌گوید در فلان منطقه مدرسه کم است و باید ساخته شود.

تفاوت برنامه‌ریزی راهبردی و طرح جامع

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی گفت: تفاوت برنامه‌ریزی راهبردی و طرح جامع این است که در برنامه‌ریزی راهبردی برای شهر‌ها هدف ۲۰ ساله تعیین می‌شود. سپس برنامه‌های پنج ساله برای رسیدن به این هدف تعیین می‌کنند. یک اشتباهی که در برنامه‌های ۵ساله وجود دارد این است که آن برنامه فقط برای همان ۵ سال است و با برنامه‌های ۵ ساله سال‌های بعد ارتباط ندارد در حالی که برنامه‌های ۵ ساله باید با یکدیگر مرتبط باشند تا به آن هدف تعیین شده بتوانیم برسیم. همچنین نباید با عوض شدن شهردار برنامه‌ها تغییر کند.

طرح‌های جامع باید کنار گذاشته شوند

براتی با تاکید بر اینکه «طرح جامع را کم کم باید کنار بگذاریم زیرا طرح جامع جواب نمی‌دهد»، عنوان کرد: طرح های جامع هیچ کاری برای شهرها نمی‌کند.طرح جامع مثل دکوربندی مغازه می‌ماند. اول باید  تکلیف مغازه روشن و سپس دکور بسته شود، نه اینکه اول دکور بندی انجام شود. بنابراین زمانی به طرح جامع نیاز داریم که تکلیف و هدف شهر مشخص شده باشد.طرح‌های ۵ساله زمانی خوب است که در قالب برنامه بلند مدت باشند و این برنامه‌ها به یکدیگر مربوط باشند نه اینکه در تضاد با یکدیگر قرار بگیرند.در برنامه‌ریزی راهبردی هر شهر نسخه خاص خود را دارد حتی برای دو شهر که کنار یکدیگر هستند هم نمی‌توان نسخه واحد پیچید.

قزوین و هشتگرد؛ دو شهر با برنامه‌ریزی راهبردی 

وی ضمن اشاره به اجرای برنامه‌ریزی راهبردی در دو شهر قزوین و هشتگرد جدید اظهار کرد: در مورد شهر قزوین می‌گفتند شهر صنعتی است. وقتی این شهر را بررسی کردیم دیدیم هیچ ربطی به صنعت ندارد و بزرگترین پتانسیل آن که می‌تواند تولید ثروت برای شهر داشت باشد تاریخ و فرهنگ آن است.شهر قزوین ۲۰۰۰ سال سابقه و بیشترین تعداد آثار ثبت شده معماری را دارد. شهرداری درحال تخریب  بسیاری از آثار باستانی بود و به‌جای آن مرکز تجاری و.‌.. می‌ساخت.منابع درآمدی قزوین روی تراکم فروشی بود،اما الان منابع درامدی روی آثار تاریخی متمرکز شده است. 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی ادامه داد: در بررسی‌هایمان متوجه شدیم قزوین پتانسیل داشتن دانشگاه را دارد. ۱۲-۱۶ دانشگاه ساخته شد. در آن زمان قزوین فقط ۳ دانشگاه داشت که از نظر طرح جامع زیاد هم بود.جذب دانشجو، آمدن اساتید، کارکنان و... به دانشگاه‌های قزوین به منابع مهم درآمدی شهر تبدیل شد.

وی درخصوص برنامه‌ریزی راهبردی عملیاتی در شهر هشتگرد گفت: چهار شهر جدید در اطراف تهران قرار بوده سرریز جمعیت تهران را در خود جای دهد. این شهرها شامل پردیس،اندیشه، پرند و هشت گرد جدید است. زمانی که ما دو سال پیش طرح را آغاز کردیم وضع هشتگرد از همه شهرها بدتر بود. ۶۷۵ هزار نفر جمعیت برای این شهر درنظر گرفته بودند اما فقط ۴۰ هزار جمعیت داشت.منابع درآمدی صفر و شهرداری بی‌پول بود.ما بررسی کردیم دیدیم تنها نقطه نجات شهر هشتگرد ورزش و هنر است. شهر ۱۰۰ درصد رشد کرد و جمعیت آن افزایش یافت.با ساختن ساختمان نتوانسته بودندجمعیت را جذب کنند اما ما با نقشه و راهبرد توانستیم. هشتگرد از موفق ترین شهرهای ایران خواهد بود زیرا واقعا برای آن زحمت کشیده شده است.

استعداد هر شهر باید تعیین شود

عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی خاطرنشان کرد: پول نفت دیگر نیست. ما باید سراغ ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های دیگری برویم.باید ظرفیت‌های پنهان را ببینیم.اینکه آنچه دیگران نمی‌بینند را ببینیم هنر مدیریت و برنامه‌ریزی است. استعداد مردم و شهر را بشناسیم.بین شهرها رقابت ایجاد شود زیرا رقابت خلاقیت تولید می‌کند. مشارکت مردم فقط رای نیست. باید میدان را آماده کنیم و کارها را به مردم بسپاریم آن وقت خواهیم دید چه اتفاقات خوبی می‌افتد.

وی افزود: یکی دیگر از کارهایی که در هشتگرد انجام دادیم، این است که در پرسشنامه‌ای از مردم پرسیدیم به آیتم‌های مختلف مدیریت شهری مثلا ساختمان سکونت، اشتغال و ... چه نمره‌ای می‌دهند. میانگین رضایتمندی مردم را مشخص کردیم. این پرسشنامه هر سال در بین مردم توزیع خواهد شد تا مدیریت شهری متوجه شود در هر حوزه رضایت مردم چقدر افزایش یا کاهش داشته است.

براتی بیان کرد: ما برای اجرای برنامه‌ریزی راهبردی در هشتگرد حدود شش ماه در شهر تبلیغات انجام دادیم و به مردم اعلام کردیم می‌خواهیم برنامه‌ریزی راهبردی برای شهر تعیین کنیم. راه‌های ارتباطی برای مردم مشخص کردیم تا آنها نظرات و پیشنهادات خود را به ما انتقال دهند. با تمام سازمان‌ها و مسئولین شهر جلسه گذاشتیم تا بتوانیم برنامه‌ریزی درستی داشته باشیم. این‌گونه نبوده که چند نفر دور یک میز جمع شویم و برای یک شهر برنامه‌ریزی داشته باشیم.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: