• سه شنبه ۱۴ خرداد ماه، ۱۳۹۸ - ۱۱:۵۶
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 983-5487-5
  • خبرنگار : 15259
  • منبع خبر : ----

/اخلاق در قرآن/

نجوا و سخن در گوشی از منظر قرآن

آیاتی از قرآن کریم از جمله آیات ۸ تا ۱۰ سوره مجادله به بیان و نکوهش نجوا کردن و سخن در گوشی اختصاص یافته است. 

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان؛ در هشتمین آیه از سوره مجادله در خصوص نجوا و سخن در گوشی آمده است: «آيا نديدى كسانى را كه از نجوا نهى شدند، سپس به كارى كه از آن نهى شده‌اند بـاز مى‌گردنـد و بـراى انـجـام گـنـاه و تـعـدى و نـافـرمـانـى رسول خدا(ص) به نجوى مى‌پردازند؟» «الم تر الى الذين نهوا عن النـجـوى ثـم يـعـودون لمـا نـهـوا عـنـه و يـتـنـاجـون بـالاثـم و العـدوان و مـعـصـيه الرسول».

در تفسیر نمونه درباره شان نزول این آیه آمده است که جمعى از يهود و منافقان در ميان خودشان جدا از مؤمنان نجوا مى‌كردند و سخنان در گوشى مى‌گفتند و گاه با چشم‌های خود اشاره‌هاى ناراحت كننده‌اى به مؤمنان داشتند، مؤمنان هنگامى كه اين منظره را ديدند گفتند ما فكر مى‌كنيم خبر ناراحت‌كننده از بستگان و عزيزان ما كه به جهاد رفته‌اند به آن‌ها رسيده و از آن سخن مى‌گويند و همين بـاعـث غـم و انـدوه مـؤمـنان مى‌شد، هنگامى كه اين كار را تكرار كردند، مؤمنان شكايت به رسول خدا(ص) نمودند، پيامبر(ص) دستور داد كه هـيچ‌كـس در بـرابـر مـسـلمـانان با ديگرى نجوا نكند، اما آن‌ها گوش ندادند، باز هم تكرار كردند و آيه فوق نازل شد(و آن‌ها را سخت بر اين كار تهديد كرد).

در تفسیر نمونه از این آیه ذکر شده که از اين تعبير به خوبى استفاده مى‌شود كه قبلا به آن‌ها هشدار داده شده بود كـه از نجوا بپرهيزند، كارى كه ذاتا توليد بدگمانى در ديگران و نگرانى مى‌كند، ولى آن‌ها نه تنها به اين دستور گوش فرا ندادند؛ بلكه محتواى نجواى خود را انجام گناه و امورى برخلاف دستور خدا و پيامبر(ص) انتخاب كردند.

در ادامه آمده است که تفاوت مـيـان «اثـم» و «عـدوان» و «معصیه الرسـول» از ايـن نظر اسـت كه «اثم» شامل گناهانى مى‌شود كه جنبه فردى دارد(مـانـنـد شـرب خـمر) و «عدوان» ناظر به امورى است كه موجب تعدى بر حقوق ديگران اسـت و اما «مـعـصـية الرسول» مربوط به فرمان‌هایى است كه شخص پيامبر(ص) به عنوان رئيس حكومت اسلامى در زمينه مصالح جامعه مسلمين صادر مى‌كند. بنابراين آن‌ها در نجواهاى خود هرگونه عمل خلاف را مطرح مى‌كردند، اعم از اعمالى كه در رابـطـه بـا خـودشـان بـود يا ديگران و يا حكومت اسلامى و شخص پيامبر(ص). تعبير به «يـعـودون» و «يـتـنـاجـون» كه به صورت فـعـل مـضـارع آمده است، نشان مى‌دهد كه اين كار را پيوسته تكرار مى‌كردند و قصدشان ايجاد ناراحتى در قلوب مؤمنان بود.

در بخش دیگری از تفسیر نمونه در خصوص ادامه این آیه می‌خوانیم: در ادامـه ايـن سخن به يكى ديگر از اعمال خلاف منافقان و يهود اشاره كرده و مى‌افزايد: «و هنگامى كه نزد تو مى‌آيند، تحيتى مى‌گويند كه خداوند چنان تحيتى به تو نگفته است» «و اذا جاؤ ك حيوك بما لم يحيك به الله». «حيوك» در اصل از حيات گرفته شده و به معنى دعا كردن براى سلامت و حيات ديگرى است. منظور از «تحيت الهى» در اين آيه همان جمله السلام عليك يا سلام الله عليک بوده كه شبيه آن در آيات قرآن در مورد پيامبران و بهشتيان و غير آن‌ها كرارا آمده است و امـا تـحـيتى كه خداوند نگفته بود و مجاز نبود، جمله «السام عليک» (مرگ بر تو، يا مـلالت و خـسـتگى بر تو) بوده است. اين احتمال نيز وجود دارد كه اشاره به تحيت عصر جاهـليـت باشد كـه می‌گـفتند: «انعم صباحا» (صبحت تواءم با راحتى باد) و (انعم مـساءا) (عصرت توام با راحتى باد) بى آن كه در كلام خود توجهى به خدا كنند و از او سلامت و خير براى طرف مقابل بطلبند. ايـن امـر گـرچـه در جاهليت معمول بود، اما تحريم آن ثابت نيست و تفسير آيه فوق به آن بعيد است.

در ادامه آیه آمده است: «آن‌ها نه فقط مرتكب اين گناهان بزرگ مى‌شوند، بلكه آنچنان از باده غـرور سرمست هـستنـد كـه (در دل مى‌گويند اگـر اعـمـال مـا بد است و خدا مى‌داند، پس چرا ما را به خاطر گفته‌هايمان كيفر نمى‌دهد)» (و يقولون فى انفسهم لو لا يعذبنا الله بما نقول ). بـه اين ترتيب هـم عـدم ايـمـان خود را به نبوت پيامبر(ص) ثابت كردند و هم عدم ايمان به احاطه علمى خداوند. ولى قـرآن در يـک جمله كـوتـاه به آن‌ها چنين پاسخ مى‌گويد: «جهنم براى آن‌ها كافى است و نيازى به مجازات ديگر نيست، همان جهنمى كه به زودى وارد آن مى‌شوند و چه بد جايگاهى است» (حسبهم جهنم يصلونها فبئس المصير).

در تفسیر نور نیز آمده است نجوا در جمع مؤمنان منکری است که از آن نهی شده است «نُهُوا عَنِ النَّجْوی» (در آیه ۱۰ نیز می‌خوانیم: «إِنَّمَا النَّجْوی مِنَ الشَّیْطانِ»). همچنین ذکر شده به هر تجلیل و تکریم و تمجیدی اعتماد نکنیم(منافقان، آشکارا تجلیل بیش از حد دارند، ولی مخفیانه از نافرمانی پیامبر سخن می‌گویند) «حَیَّوْکَ بِما لَمْ یُحَیِّکَ بِهِ اللّهُ». به علاوه چاپلوسی و تملّق و تعریف بیش از اندازه، از نشانه‌های نفاق است«حَیَّوْکَ بِما لَمْ یُحَیِّکَ بِهِ اللّهُ».

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: