• دوشنبه ۲۷ خرداد ماه، ۱۳۹۸ - ۱۲:۳۴
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 983-9287-5
  • خبرنگار : 15303
  • منبع خبر : ----

پوشاک مرسوم دوران صفویه و افشاریه

پوشاک یکی از مهم‌ترین جنبه‌های دیداری یک فرهنگ و شاید بارزترین آن‌ها باشد. به همین خاطر است که تاثیر و گستره این جنبه از فرهنگ در زمینه‌های متفاوتی قابل مشاهده است.

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، گاهی ایرانیان در گذر چند سلسله و چند سده پوششی تقریبا یکسان داشته‌اند؛ البته عده‌ای بر این باورند که پوشش ایرانیان طی سالیان مختلف و پس از وقایع گوناگون تغییر نکرده و یا تغییرات اندکی داشته است.

چیزی که از مدارک پوشاکی سده نهم باقی‌ مانده نشان‌ می‌دهد استفاده از کلاه نمدی نوک تیز که وقتی عمامه را به دور آن می‌پیچیدند نوک تیز به بلندی یک چهره در بیرون از عمامه افراشته می‌مانده رواج داشته و پای ‌افزار بدون ساق بیشتر استفاده می‌شده است.

هم‌چنین پوشاکی که در دهه یازدهم هجری رواج داشته همان پوشاک دوره‌های نهم و دهم هجری بوده است و اگر به غیر ازسرپوش که تنوع داشته است به دیگر پوشاک نگاهی بیاندازید، می‌بینید که اختلاف چشم‌گیری در نوع پوشش، میان این سه دهه وجود ندارد.

پوشاک دوره صفویان متشکل از عمامه‌ای بزرگ، پیراهن زیر، پیراهن رو، قبا، شال کمر، بالاپوش، شلوار بدون جوراب، جوراب و پای‌افزار است. در سده دهم و یازدهم هجری در تزئینات برخی از قسمت‌های پوشاک تغییری پیدا شد اما اصل ساختمان هم‌چنان باقی بوده است.

صفویان به دلیل توجه خاصی که به آداب و رسوم، مذهب خاص ایرانی و مذهب اثنی‌عشری داشتند در رشته‌های گوناگون صنعت و هنر پیشرفت شایانی داشته است که در این بین پوشاک بانوان با توجه به بافت خاص اجتماعی- مذهبی آن دوران شکل خاصی به خود گرفته است.

پوشش‌های این دوره هم‌چنین ویژگی‌های مکتب هنری تیموری را به اضافه نبوغ و هنر ایرانی دارا است و از تنوع بسیار بالایی برخوردار است.

مردان ایرانی به جای شلوار، تنبان آسترکرده ای داشتند که تا قوزک پا می‌رسید. پیراهنشان بلند بود تا آن جا که تا زانوان می‌رسید و پایین پیراهن را بیرون از تنبان قرار می‌دادند. این پیراهن در طرف راست روی سینه باز بود و شکافی تا ناف داشت، در قسمت پایین از دو طرف شکافته شده و فاقد یقه بود و لبه گردن ساده‌ای داشت. مردان از روی پیراهن نیم تنه (کلیجه) نخی به تن می‌کردند که از جلو، روی شکم دگمه می‌خورد و دامن آن به زیر زانو می‌رسید.

پوشیدن قبا نیز در این دوران معمول بود؛ پارچه قبا بسیار نازک و لطیف انتخاب می‌شد، اما میان آن را با پنبه فتیله‌کشی می‌کردند. رنگ قبا ثابت نبود و به محضی این‌که لکه دار می‌شد، پوشیدن آن مایه خفت بود. هم‌چنین مردم آن دوران بر روی قبا شالی به کمر می‌بستند که دو سرش با گل و بوته، زربفت شده بود.

در دوره‌ شاه عباس دوم ایرانیان علاوه بر مواردی که گفته شد جوراب ابریشمی نیز داشتند. در گذشته این جوراب را به پا نمی‌کردند و درواقع پارچه‌ای که برش آن شکل جوراب داشت می‌پوشیدند.

در این دوره کفش‌ها نیز گوناگون بود اما هرگز از پهلو باز نمی‌شد و همه را از پاشنه نعل می‌کردند. به عبارت دیگر کفش ایرانیان از ساغری یا تیماج و بدون پاشنه یا با پاشنه ی کوتاه بود و به طرف جلو باریک می‌شد به طوری که مردم می‌توانستند آن‌ها را مانند دمپایی به راحتی بپوشند یا از پا در آورند.

پوشاک ایرانیان در دوره افشاریه

از پوشاک این سده مدارک بسیار کمی وجود دارد و دسترسی به آن‌ها مشکل است به نحوی که تنها راه رسیدن به پوشاک اوائل این دوره توجه داشتن به پوشاک نادرشاه است که تعدادی نقاش آن را به شکل‌های مختلف نشان داده‌اند.

مدارک اندکى از سده دوازدهم درباره پوشاک ايرانيان در دسترس است و با توجه به تصاوير چندى که از نادرشاه در دست است مى‌توان تا حدى به چگونگى پوشاک مردم ايران در اين دوره پى برد.

در تصويرى از نادرشاه، شاه قبائى پوشيده که يقه‌ آن گرد بوده و لبه‌هاى آن بر روى هم آمده است و در دو طرف سينه، زيورهایى از يراق‌ها به ‌صورت موازى و افقى دارد که از زير يقه تا کمر ادامه يافته است و بر آستين آن نيز بازوبندى ديده مى‌شود.

در تصويرى ديگر دور کلاه استوانه‌اى نادر که بالاى آن به چهار سه گوشه منتهى است، دستارى بسته شده که دنباله آن بالا رفته است. پيراهن زير او با حاشيه و سجاف و با يقه گرد نشان داده شده و روى آن قبائى با طرح لوزى پوشيده که گویى طبق معمول دوره صفويه پنبه‌دوزى شده است.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: