• چهارشنبه ۲۳ مرداد ماه، ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۰
  • دسته بندی : سياسی
  • کد خبر : 985-6885-5
  • خبرنگار : 15263
  • منبع خبر : ----

یک استاد دانشگاه:

جمهوری اسلامی زنان را توانمند کرده اما «مجوزهای ورود» را برایشان فراهم نکرده است

یک استاد دانشگاه گفت: جمهوری اسلامی، زنان را توانمند کرده، اما مجوز ورود آن‌ها به حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فراهم نکرده است، درواقع قانون نانوشته موجود از این کار ممانعت می‌کند. 

روح‌الله اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان، در رابطه با تغییرات مثبت کشورهای منطقه در حوزه اجتماعی و سیاسی زنان و تأثیر آن در ایران اظهار کرد: قرار بر این بود که در قرن بیست‌و‌یکم جایگاه زنان همانند بسیاری از مولفه‌های دیگر تغییر کند و نسبت مناسبی به‌وجود آید، اما این اتفاق رخ نداد. درواقع مؤلفه‌هایی چون افزایش تحصیلات و کاهش نرخ تبعیض‌های جنسیتی، حضور بیشتر زنان در دانشگاه‌ها، اشتغال بیشتر آن‌ها و ورود به نهادهای سیاستی مد نظر بود.

در بهار عربی، تحولاتی دموکراسی‌خواهانه در خاورمیانه رخ داد

وی افزود: ابتدای قرن 21 شاخص‌های حوزه زنان در کشورهای اسلامی به‌مدت زمان دو سال تقریبا مثبت بود، اما مجموع تحولاتی که در این قرن رخ داد به زیان زنان تمام شد، حمله آمریکا به افغانستان و پس از آن عراق مشکلاتی زیادی را در این جوامع ایجاد کرد. گفتنی است که در زمان وقوع جنگ، زنان‌ از گروه‌هایی هستند که بیشترین آسیب‌ها را می‌بینند. از سویی دیگر با شروع بهار عربی، گونه‌ای از تحولات دموکراسی‌خواهانه در کشورهای عربی اتفاق افتاد و گروهی از تحلیلگران اعلام کردند که چنین شرایطی جایگاه زنان را بهبود می‌بخشد.

اسلامی ادامه داد: در سال‌های 2010 و 2011 روی کار آمدن گروه‌های تروریستی و حمله مجدد کشورهای خارجی به خاورمیانه از یک سو و به‌هم خوردن اوضاع سیاسی و ایجاد تنش‌ها در منطقه از سوی دیگر دوباره وضعیت زنان را نامناسب کرد و شاخص‌های مناسبی برای بهبود اوضاع زنان ایجاد نشد. آمریکا یکی از اهدافی که در زمان حمله به کشور افغانستان داشت بهبود وضعیت زنان بود. از سویی دیگر سازمان‌های بین‌المللی به کشور افغانستان کمک‌های بسیاری کردند و قانون اساسی دموکراتیک در این کشور نوشته شد حتی تبعیض مثبتی نیز اعمال کردند تا وضعیت زنان با شرایط بهتری روبه‌رو شود.

روی کار آمدن سیاستمدران مدرن در افغانستان، منجر به بهبود وضعیت زنان شد

این استاد دانشگاه با بیان اینکه «متأسفانه به‌دلیل وجود فرهنگ قومیتی و نفوذ زیاد فرقه‌های مذهبی در کشور افغانستان با وجود تغییرات مثبت، زنان باز هم نتواستند موقعیت مناسبی به‌دست آورند» گفت: هرچند در شهرهای بزرگ و شهرهایی که دانشگاه‌ داشتند و روی کارآمدن سیاستمداران مدرن، تغییرات مناسبی در وضعیت آموزش  زنان این کشور ایجاد کرد، اما قدرت‌گیری طالبان و حملات انتحاری، دورنمای مناسبی از وضعیت زنان را فراهم نمی‌کرد.

وی تصریح کرد: در کشور عراق نیز وضعیت به‌همین صورت است. درواقع حمله آمریکا به این کشور، وقوع درگیری‌های فرقه‌ای و پس از آن درگیری‌های قومیتی، اعمال استقلال کردستان و درنهایت قدرت‌گیری داعش و پس از آن حملات تروریستی در عراق، مانع از ایجاد زمینه مناسب برای فعالیت زنان شد. هرچند اراده بین‌الملل و کشورهای خارجی بر این بوده که اتفاقات مثبتی در حوزه زنان صورت بگیرد، اما زمینه‌های لازم برای بهبود وضعیت آن‌ها در این کشورها وجود ندارد.

حکومت‌های مدنی که به آزادی‌های مردم احترام می‌گذارد، جایگاه زنان را بهبود می‌بخشند

اسلامی در رابطه با امتیازهایی که حکومت افغانستان و عراق برای حضور زنان در جامعه داده و نتایج آن بر وضعیت آن‌ها خاطرنشان کرد: باید توجه داشت حکومت‌ها، نقش اساسی در بهبود جایگاه زنان دارند؛ یعنی اگر حکومتی مدنی، شهروندی و مطابق با قراردادهای اجتماعی باشد و به آزادی‌های مردم احترام بگذارد حتما جایگاه زنان را بهبود می‌بخشد. 

این تحلیلگر سیاسی بیان کرد: به‌دلیل وضعیت موجود در خاورمیانه، فشارهای بین‌المللی از یک سو و توانمند شدن زنان به علت حضور در مراکز آموزشی و دانشگاه‌ها از سویی دیگر موجب شده که فشارهای داخلی بر سیاستمداران کشورهای خاورمیانه وارد شود و در برخی مواقع مانند زمان انتخابات مجلس و ریاست جمهوری تلاش کنند امتیازاتی محدود و نمایشی به زنان دهند. برای نمونه اعلام کنند که معاون یا مشاور یا برخی از پست‌ها یا وزارتخانه‌ها را به زنان می‌دهند. گفتنی است تمامی این‌ اقدامات، عملکردی نمایشی هستند و نقشی در بهبود وضعیت زنان نخواهند داشت. در کشورهایی چون عربستان، ترکیه، ایران و افغانستان و بسیاری از کشورهای عربی از حضور زنان در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تنها به‌عنوان ابزار و نمایش استفاده می‌کنند تا بتوانند افکار عمومی را به‌سوی خود جلب کنند، این درحالیست که چنین اقداماتی تقریبا هیچ تأثیری در مطالبات و خواسته‌های زنان ندارد.

روند جهانی قدرت گرفتن زنان در دنیا

اسلامی تشریح کرد: باید توجه داشت که زنان دنیا در راستای روندی جهانی در حال قدرت گرفتن هستند؛ به این معنا که تحصیلات به‌دست می‌آورند، در فعالیت‌های اجتماعی حضور دارند، برای به‌دست آوردن شغلی اجتماعی تلاش می‌کنند و در نهایت به سمت فعالیت در احزاب و گروه‌های سیاسی می‌روند تا بتوانند به نهادهای سیاسی و حکومت نیز قدم بگذارند. بنابراین چنین روندی در دنیا آغاز شده و همه کشورها به سمت چنین شرایطی حرکت می‌کنند. به همین دلیل است هیچ کشوری نمی‌تواند با این جریان مقابله و ایستادگی کند؛ چراکه امری بسیار طبیعی است. 

وی با بیان این که «دولت‌ها نقشی اساسی در حوزه مطالبات زنان دارند و می‌توانند با برنامه‌ریزی‌های مناسب شرایط بهتری را برای حضور زنان در عرصه اجتماعی داشته باشند و به‌صورت‌ بسیار مناسب و منظم به سمتی حرکت کنند تا زنان در جامعه مورد اهمیت قرار گیرند و به آن‌ها اعتمادبه‌‌نفس بخشیده شود» بیان کرد: دولت‌ها می‌توانند سیاست‌هایی را روا دارند تا شرایط مناسبی برای زنان به‌عنوان نیمی از جمعیت جامعه فراهم کنند تا خواسته‌های انسانی آن‌ها شکوفا شود.

اسلامی با اشاره به امتیازاتی که حکومت عربستان در چندوقت اخیر به زنان کشورش داده، تشریح کرد: بن‌سلمان، ولیعهد جدیدی که روی کار آمده به‌دلایل گوناگونی ازجمله جوان بودن، حذف رقیب‌های سیاسی، به‌وجود آوردن مشروعیت بین‌المللی برای خود در تلاش است تا امتیازهایی برای زنان درنظر بگیرد تا بتواند پایه‌های قدرت را پس از پادشاه برای خود محکم کند و این اقدامات به سود زنان در عربستان تمام خواهد          شد.
 
این استاد دانشگاه با تحلیل وضعیت تاریخی زنان در جوامع گفت: به‌لحاظ تاریخی مردان جلوتر از زنان هستند و همواره بیشتر مشاغل اقتصادی در اختیار آن‌ها بوده، دستمزدهای بیشتری نسبت به زنان داشتند، امکان تحصیل برایشان فراهم و سیاست در دستشان بوده است. درواقع زنان نزدیک به 200 سال است که درحال فعالیت برای به‌دست آوردن حقوقی هستند که مردان از آن برخوردارند. این درحالیست که در برخی از کشورها میزان سابقه فعالیت زنان برای به‌دست آوردن حقوق خود اندک است در بعضی کشورها سابقه فعالیت زنان 100 سال است و برخی کمتر. حتی در بعضی از کشورها سابقه فعالیت زنان برای به‌دست آوردن حقوق خود کمتر از 10 سال است.

شاخص‌های اقتصادی و سیاسی زنان در ایران و ترکیه اسفناک است


این تحلیلگر سیاسی اظهار کرد: باید به این امر آگاه باشیم که اگر در کشور چند نماینده مجلس و یک وزیر زن داشته باشیم نیازهای زنان این حوزه برآورده نمی‌شود، حال آنکه بایستی مجموعه‌ای از شاخص‌های آموزشی، بهداشتی، اقتصادی و سیاسی را کنار هم قرار دهیم و هنگامی که این شاخص‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند می‌تواند تعیین‌کننده رتبه و جایگاه زنان در توسعه یک کشور باشد. بانک جهانی به‌صورت و نهادهای معتبر بین‌المللی در امور زنان، سالانه این شاخص‌ها و آمار مربوط به آن‌ها را منتشر می‌کند و هرکدام از این شاخص‌ها نشانگر جایگاه کشورها هستند.

وی با بیان اینکه «متأسفانه هیچکدام از کشورهای خاورمیانه، جایگاه مناسبی در حوزه شاخص‌های مورد نظر ندارند و همیشه جزو 20 کشور آخر به‌شمار می‌روند» گفت: ایران، ترکیه و برخی از کشورهای اسلامی در حوزه آموزش و بهداشت دارای شاخص‌های به نسبت بهتری هستند، اما در زمینه شاخص‌های اقتصادی و سیاسی اوضاع در ایران و حتی ترکیه بسیار اسفناک است.

رتبه خوب ایران در حوزه بهداشت و آموزش زنان

این استاد دانشگاه با اشاره به وضعیت زنان در ایران تشریح کرد: هنگامی که می‌خواهیم ایران را در حوزه زنان مورد بررسی قرار دهیم باید توجه داشته باشیم که یک وضعیت نابرابر وجود دارد. درواقع کشور ما در زمینه آموزش و بهداشت و خدمات، سیاست‌های مناسبی در امور زنان داشته است. برای نمونه اگر به شاخص‌های آموزشی توجه کنیم میزان دسترسی زنان به تحصیلات ابتدایی، میزان حضور آن‌ها در دانشگاه، باسوادی زنان و مجموعه شاخص‌هایی که به سیاست آموزش بازمی‌گردد نشانگر رتبه خوب ایران در این موارد است و آمار بسیار خوبی در این حوزه وجود دارد. 

اسلامی با بیان اینکه «وضعیت بهداشتی زنان ایرانی مناسب است» افزود: طول عمر زنان افزایش یافته و در مقایسه با کشورهای پیرامون خود جلوتر هستند، دسترسی آن‌ها به امکانات بهداشتی، امید به زندگی و... دارای آمارهای بسیار خوبی است، اما باید توجه داشت که این آمارها میان زنان روستایی و شهرنشین متفاوت است، حتی در شهرها نیز میان زنان قشر بالا با قشر پایین جامعه تفاوت وجود دارد. 

نظام آموزش در ایران مردسالارانه است

وی افزود: برای نمونه 60 درصد ورودی دانشگاه‌ها از آن زنان بوده و نرخ باسوادی آن‌ها افزایش یافته است. هرچند آسیب‌هایی در حوزه آموزش وجود دارد ازجمله مردسالارانه بودن نظام حاکم بر سیستم آموزش، از سویی دیگر در تحصیلات تکمیلی حضور زنان به‌شدت کاهش می‌یابد. با وجود اینکه 60 و در برخی از دانشگاه‌ها 70 درصد جمیعت را زنان دربرمی‌گیرند، اما اعضای هیئت علمی و به‌ویژه کادر اداری همچنان مردانه است.

اسلامی ادامه داد: متأسفانه میزان دسترسی زنان در حوزه سلامت جسمانی، متناسب با تربیت بدنی نامناسب بوده و دارای ضعفی اساسی است. دسترسی زنان به ورزش‌ها و... بسیار محدود است و مجموعه‌ای از هزینه‌ها و ردیف بودجه‌هایی که در این حوزه وجود دارد بیشتر از آن مردان است و این شرایط را می‌توان در تیم‌های ورزشی، اسپانسرها و حتی پوشش خبری و رسانه‌ای فعالیت ورزشی زنان مشاهده کرد.

وجود وضعیت ناامن اقتصادی برای زنان ایرانی

وی خاطرنشان کرد: آنچه که در ایران بسیار اسفناک است شاخص‌های مربوط به اقتصاد، سیاست و وضعیت اجتماعی زنان است. درواقع این شرایط نه تنها بهتر نمی‌شود، بلکه روزبه‌روز بدتر هم می‌شود و زنان ایرانی را بسیار افسرده، ناامید و منزوی کرده است.در مورد شاخص‌های اقتصادی باید بیان کرد که میزان استخدام‌ زنان در آزمون‌های استخدامی بسیار پایین بوده و نابرابری جنسیتی در این زمینه کاملا مشهود است. از سویی دیگر نابرابری در دستمزدها به‌ویژه در بخش خصوصی وجود دارد و زنان دستمزدی به‌مراتب کمتر از مردان دریافت می‌کنند. از سویی دیگر آزارواذیت‌های جسمی و جنسی که نسبت به زنان در محیط‌های کار اتفاق می‌افتد همه نشانگر وضعیت ناامن اقتصادی برای زنان ایرانی است.

دولت، تداوم‌دهنده مردسالاری حاکم بر نظام اقتصادی کشور است

 این تحلیلگر مسائل سیاسی تشریح کرد: درواقع بر نظام  اقتصادی ایران، یک مردسالاری بسیار شدید حاکم است و دولت نه تنها هیچ اقدامی برای بهبود این وضعیت انجام نمی‌دهد، بلکه خود تداوم‌دهنده آن نیز به‌شمار می‌رود؛ به این معناکه دولت به‌صورت نانوشته از این که زنان وارد بازار کار نشوند، رضایت دارد. از این وضعیت بدتر شاخص‌های اجتماعی و مشاغل سیاسی است. زنان شایستگی و توانایی دارند مشاغل و مناصب سیاسی گوناگونی را برعهده بگیرند از پست ریاست‌جمهوری گرفته تا مدیریت‌های میانی و نمایندگی مجلس شورای اسلامی، آمار موجود نشانگر مشارکت 3 درصدی زنان در حوزه سیاست بوده و جزو پایین‌ترین آمار موجود است.

اسلامی با بیان اینکه «آمار مشارکت‌ها سیاسی زنان در پست‌های بالا در کشورهای اطرف چون ترکیه بین 13 تا 15 درصد است» گفت: این درحالیست که شاخص‌های مشارکت سیاسی زنان در کشورهایی چون عراق و افغانستان همچنان پایین است؛ چراکه جنگ، حضور کشورهای خارجی در آن‌ها، وجود گروه‌های افراط‌گرا چون طالبان مانع از حضور زنان در عرصه‌های بالای سیاسی در این کشورها می‌شود. 

زنان ایرانی، شایستگی لازم برای حضور در موقعیت‌های مناسب سیاسی و اقتصادی را دارند

وی افزود: از سویی دیگر جامعه زنان در این کشورها بیشتر سنتی و بسیار ایستا است؛ بدین معنا که فاقد تحصیلات بالا هستند حتی تمایل چندانی برای حضور در اجتماع و سیاست ندارند، اما زنان ایرانی خواهان حضور و فعالیت در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هستند و این خواسته‌ها جزو مطالبات آن‌ها محسوب می‌شود و شایستگی و لیاقت لازم برای حضور در این فضاها را دارند. جمهوری اسلامی، زنان را توانمند کرده، اما مجوز ورود آن‌ها به حوزه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فراهم نکرده است. درواقع قانون نانوشته موجود از این کار ممانعت می‌کند. 

شبکه‌های اجتماعی، فضایی را فراهم کرده تا زنان بتوانند خواسته‌های خود را مطرح کنند

اسلامی با اشاره به آگاهی زنان ایرانی نسبت به حقوق خود بیان کرد: اگر دیده می‌شود که برخی از خبرها چون حضور زنان در ورزشگاه‌ها، موتورسواری، مسأله حجاب و دوچرخه‌سواری آن‌ها سروصدا ایجاد می‌کند؛ به‌دلیل این است که زنان نسبت به حقوق خود بسیار آگاهند و هرگونه ممانعت و فعالیتی که منجر به تضییع حقشان شود  در فضای مجازی منتشر می‌شود. البته هنوز اجتماع برای زنان کاملا امن نیست و فضاهای اجتماعی نیز به‌شدت مردانه هستند، اما تکنولوژی اطلاعات شبکه‌های اجتماعی، فضایی را فراهم کرده تا زنان بتوانند در فضای مجازی خواسته‌های خود را مطرح کنند.

این استاد دانشگاه تشریح کرد: درواقع نیاز نیست از زنان استفاده ابزاری، نمایشی و ویترینی شود، بلکه آنچه که ما به آن نیازمندیم این است که موفقیت‌هایی که در حوزه آموزش و بهداشت زنان به‌دست آوردیم در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی نیز تسری بخشیم و از منزوی شدن نیمی از جمعیت کشور جلوگیری کنیم.

تغییر و تحولات کشورهای اطراف در حوزه زنان بر جامعه ایران تأثیرگذار است

وی در رابطه با واکنش سیاست‌مداران ایرانی نسبت به تغییر و تحولات کشورهای اطراف در حوزه زنان گفت: تغییر و تحولات کشورهای اطراف در حوزه زنان بر جامعه ایران تأثیرگذار است، حتی اگر این تغییرات، نمایشی و ویترینی و برای جمع کردن رای باشد. برای نمونه عربستان حق رانندگی، حق رای، حق خروج از کشور و... را به زنان داده درحالی که زمینه اجتماعی و فرهنگی لازم در این کشور مهیا نبود. 

این استاد دانشگاه درخصوص تاثیر چنین تحولاتی در تحقق مطالبات زنان بیان کرد: شکی نیست که سرعت تحولات، بسیار بالاست. در گذشته هر 40 سال، یک نسل تغییر می‌کرد، اما امروز هر 10 سال یک‌بار نسلی تغییر می‌کند. درواقع عصر اطلاعات، انسان‌ها را بسیار توانمند کرده است. اما آنچه که باید به آن توجه کرد حرکت زنان به سمت توانمندشدن و حضورشان در عرصه‌های گوناگون بوده که این امر به‌وضوح قابل مشاهده است. 

وی ادامه داد: نباید گمان کنیم محدودیت‌های موجود برای زنان تنها مختص جامعه ماست. در واقع در پیشرفته‌ترین کشورهای دنیا هنگامی که زنان می‌خواستند تحصیل کنند اجازه به آن‌ها داده نمی‌شد و... تمام محدودیت‌هایی که در ایران و برخی دیگر از کشورها وجود دارد در کشورهای مختلف دنیا نیز وجود داشته است. بنابراین تغییر و تحولات جایگاه زنان، پدیده‌ای جهانی است و حل خواهد شد و فرایندهای موجود تمامی این مسائل را رفع خواهد کرد.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: