• شنبه ۱۴ مرداد ماه، ۱۳۹۱ - ۱۰:۳۳
  • دسته بندی : شهرستان‌ها
  • کد خبر : 915-26390-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

قيام سربداران در پس کوچه‎هاي تاريخ ايران؛

يك باستان‎شناس:
کاروانسراي ريوند به موزه سربداران تبديل شود

در زمان حکومت ايلخانان، قرن 8 هجري قمري در تاريخ ايران، قيام سربداران در منطقه سبزوار به وقوع پيوست که بعدها "سربداران" نام گرفت.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) - منطقه خراسان، در اين زمان فردي به نام عبدالرزاق باشتيني از درگيرهايي که در کرمان به وقوع پيوسته بود، شنيد که حاکم وقت باشتين به شراب و شاهد و ساقي دستور داده بنابراين به باشتين آمد و پسران حمزه به نام حسن و حسين که در اين خصوص ايلچيان را کشته بودند پيوست، اما نام سربدار به اين جهت به اين سلسه داده اند که پسران حمزه پس از کشتن ايچلي ها از خانه بيرون آمده و گفتند که " اگر سر به دار دهيم تن به خفت و خواري نمي دهيم " بنابراين بعدها نام اين قيام به سربداران مشهور شد.

در حکومت سربداران که از سال 738 ـ 788 هجري به طول انجاميد، مجموعا 10 نفر به حکومت رسيدند که اولين حاکم اين سلسه عبدالرزاق باشتيني و آخرين حاکم آن خواجه علي مويد سربدار بوده است که به سبب اينکه آخرين حاکم اين سلسه به مدت 22 سال حکومت کرده بناهاي زيادي ساخته که برخي مسجد جامع و مصلي کهن سبزوار را به دوران حکومت اين حاکم نسبت مي دهند.

طبق کتاب ورود و خروج سربداران ، 4 نوع سکه در زمان اين حکومت در سبزوار ضرب شده که يکي مخصوص اهل تسنن، مربوط به شيعه، مربوط به فرقه هاي مختلف و خاص شيعه بوده است.

وجه تمايز سکه هاي اهل تسنن و شيعه به خاطر اسامي ذکر شده در آنها بوده به طوري که در سکه هاي شيعه اسامي دوازده امام آمده است.

مسوول پژوهشي حوزه ميراث فرهنگي اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري سبزوار ضمن تاکيد بر ضرورت ثبت قيام سربداران در فهرست آثار ملي به عنوان آغازگر يک حرکت فرهنگي در گفت و گو با ايسنا افزود: تاثير ثبت اين رخداد از لحاظ فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي بر شهر و شهرستان سبزوار اجتناب ناپذير است.

محمد عبدالله زاده ثاني با اشاره به پراکندگي جغرافيايي اين قيام از روستاي باشتين ، فريومد ، نيشابور ، طوس حتي گيلان و مازنداران همچنين جنوب کرمان ، اذعان کرد: معتقدم با گستردگي جغرافيايي اين قيام ، مديريتي در سطح کلان جهت پشتيباني کردن براي ثبت آن لازم است .

وي با بيان اينکه معتقدم بايد کارگروهي جهت ثبت اين رخداد در سبزوار تشکيل شود، ادامه داد: شروع اين رخداد تاريخي در روستاي باشتين سبزوار بوده اما گستره حکومت سربداران فراتر از فضاي سياسي شهرستان مي باشد که تشکيل کارگروه مذکور ضروري است.

وي در خصوص اقدامات انجام شده جهت ثبت اين قيام به ثبت مسجد جامع و مصلي تاريخي به عنوان ابنيه هاي به جامانده از اين دوره، در فهرست آثار ملي ايران پرداخت و اظهار داشت: در اين بناها اقدامات مرمتي نيز انجام شده به طوري که چندين بار مسجد جامع شهرستان مرمت شده است.

باستان شناس اداره ميراث فرهنگي و گردشگري سبزوار با بيان اينکه مصلي تاريخي به عنوان باغ ايراني مشجر و طراحي شده است، بيان کرد: مرمت اساسي اين بنا انجام شده و به زودي در اختيار بازديد عموم قرار مي گيرد.

وي بناي امامزاده چشام را از ديگر آثار به جامانده از دوره سربداران دانست و به در حال انجام بودن اقدامات مرمتي در اين بنا اشاره کرد و گفت: اين اثر نيز در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.

وي دو کلاته عشرت آباد و خواجه علي نادر سربدار را دو اثر مربوط به دوره سربداران برشمرد و تصريح کرد: اين دو کلاته در روستاي سنگ سفيد شهرستان واقع شده که بقاياي آن از بين رفته اما به عنوان محوطه تاريخي مطرح است.

عبدالله زاده ثاني به کشف سکه سربداران در محل مصلي تاريخي اين شهرستان پرداخت و موناژ کردن اين سکه و تقديم به مهمانان شهرستان به عنوان هديه را از ديگر اقدامات انجام شده در راستاي ثبت اين رخداد تاريخي عنوان کرد.

وي ساخت 7 پيکره از رهبران اين قيام و نصب در ميدان سربداران شهرستان همچنين چاپ سالنامه سربداران در 3000 نسخه را در سال 87 از ديگر اقدامات انجام شده در راستاي ثبت اين رخداد ذکر کرد .

وي گفت: مرمت ابنيه ، مونتاژ کردن سکه، ساخت 7 پيکر و چاپ سالنامه همگي در جهت ثبت اين قيام موثر است.

وي با اشاره به کتابهايي که در خصوص اين قيام نوشته شده است، ادامه داد: در حال تکميل اسناد و مدارک جهت ثبت اين رخداد تاريخي هستيم به طوريکه اقدامات مذکور و کتاب ها ارائه شده اما کافي نيست.

مسوول پژوهشي حوزه ميراث فرهنگي اداره ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري سبزوار درخصوص پيش بيني ثبت اين قيام گفت: درصورت مطالبه شوراي فرهنگ عمومي اين شهرستان، در کارگروه گردشگري مطرح و اقدامات ثبتي آن انجام مي شود.

وي خاطرنشان کرد: پس از ثبت، اين رخداد نيازمند مديريت درسطح کلان است.

وي در ادامه پيشنهاد تبديل کاروانسراي ريوند به موزه سربداران و فضاي اطراف آن به عنوان سايت باز جهت به تصوير کشيدن اين قيام و درگيري هاي آن را داد .

وي بيان کرد: با توجه به اينکه روستاي باشتين به عنوان خاستگاه اصلي اين قيام درمجاورت دو جاده تهران ـ مشهد و جاده ترانزيتي آسياي ميانه قرار گرفته اين اقدامات مي تواند براي شهرستان بسيار موثر بوده و گام موثري نيز در جهت معرفي و شناسايي اين قيام باشد.

وي با اظهار اينکه ايجاد موزه و سايت باز علاوه بر ارائه قابليت هاي فرهنگي و ايجاد فضاي فرهنگي مي تواند براي شهرستان درآمدزايي داشته باشد، عنوان کرد: اين امر بايد خواسته و مطالبه تمام شهرستان از جمله مديريت سبزوار و نمايندگان مردم آن قرار گيرد .

عبدالله زاده ثاني خاطرنشان کرد: با تغيير کاربري کاروانسراي ريوند به عنوان بناي به جامانده از دوره صفويه به موزه سربداران، اين بنا نيز به عنوان يکي از کاروانسراهاي مهم سبزوار نجات مي يابد.

وي تصريح کرد: معتقدم علي رغم کارهاي انجام شده، کارهاي به زمين مانده فراواني نيز وجود دارد.

وي همچنين به دوره سربداران به عنوان سومين دوره از دوران اسلامي که ضرب سکه در اين شهرستان انجام شده، پرداخت و افزود: نبايد از اين دوره که در تاريخ ايران، استان خراسان همچنين سبزوار حائز اهميت بوده، غفلت کرد.

وي به پيشينه سبزوار اشاره و اضافه کرد: مُهرهايي موسوم به مُهرهاي " مروي بلخي " از دوران پيش از اسلام در سبزوار به دست آمده که نشان دهنده حاکيمت سياسي اين خطه است.

باستان شناس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري سبزوار به مطالعات " پروفسور هنري پل فرانکفورت " در سال 1386 اشاره و خاطرنشان کرد: طبق اذعان اين محقق، در هزاره سوم قبل از ميلاد در سبزوار فرهنگي به ترکمنستان ، افغانستان ، عراق ، هند ، پاکستان و ايران مرکزي منتقل شده است .

وي تصريح کرد : سبزوار درهزار سوم قبل از ميلاد مرکز فرهنگ بوده است.

وي با عنوان اينکه حکومت شيعي در ايران با حکومت سربداران رقم مي خورد، بيان کرد : بقاياي به جا مانده نشان دهنده اين است که حکومت شيعه در ايران قبل از صفويه و آن هم با سربداران آغاز شده است.

عبدالله زاده ثاني با اشاره به چهار دوره ضرب سکه در دوران اسلامي در سبزوار همچنين وجود آتشکده آذربرزين مهر از زمان ساسانيان اذعان کرد: در تاريخ سبزوار 5 دوره مذکور از اهميت بالايي برخوردار است.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: